Den Haag, de hoofdstad van Zuid-Holland, de derde stad van Nederland, geboorteplaats van de snoepketting en de plaats waar de Nederlandse regering en het parlement zetelt. Al deze dingen maken Den Haag tot de bijzondere internationale metropool die het vandaag de dag is. Toch is voor veel mensen Den Haag niet de eerste stad waar je aan denk voor een weekendje weg in eigen land. Met de badplaatsen Scheveningen en Kijkduin in de achtertuin heeft Den Haag eigenlijk alles in huis voor een afwisselende stedentrip.
We brengen een bezoek aan Den Haag het weekend voor Prinsjesdag, de voorbereidingen zijn al in volle gang en leuk bijkomend detail is, dat het dit weekend open monumentendag is. Daardoor zullen enkele dingen die we vandaag gaan bezoeken normaal gesproken niet geopend zijn voor het publiek of andere openingstijden hebben. We hebben vooraf gekeken op de website van open monumentendag en vooraf een aantal bijzondere plekken uitgezocht om te gaan bezoeken. Hoogtepunt moet het bezoek aan de Tweede Kamer worden. Deze zal na vandaag voor langere tijd gesloten worden voor het grote publiek vanwege een grote verbouwing en renovatie.
Het weer is dit weekend uitstekend, dat is vooral leuk voor de geplande boottocht met de Ooievaart en voor het uitzicht vanaf de Haagse toren.

Hotel Indigo

We slapen in hotel Indigo, een gebouw uit 1883 in art-decostijl. Het smaakvol ingerichte hotel is gevestigd in een oude bank en dit is in veel details van het gebouw nog terug te zien. Zo zijn de kamerdeuren beschilderd alsof het de deuren van de kluis zijn, het behang heeft het design van de oude gulden briefjes en de minibar in de kamer is een heuse geldkluis die je gelukkig niet meer hoeft te kraken. Mooiste onderdeel van het gebouw is de “Speak Easy” bar van het hotel. Deze bar is gevestigd in de oude kluis van de bank. De dikke kluisdeuren staan uitnodigend open en zorgen voor een bijzonder sfeertje in de bar. Op de plaats waar vroeger het goud van de bank lag opgeslagen, drink je nu een lekkere cocktail. Hotel Indigo is centraal gelegen. Het Binnenhof en verscheidene musea liggen op loopafstand. De werkkamer van de koning in Paleis Noordeinde is zelfs tegenover het hotel.

8:50 uur – ontbijt bij Palmette

We slaan het ontbijtbuffet in het hotel over en gaan ontbijten in de stad. Palmette ligt om de hoek van het hotel op Plaats 27. Dit gezellige tentje is op de vroege ochtend een populaire plek voor het ontbijt. Naast een uitgebreid Engels ontbijt zijn er ook pannenkoeken en yoghurt met vers fruit te krijgen. We beginnen de dag met een gezonde bak yoghurt en koffie. Terwijl de serveerster foetert op de Duitse toeristen in de zaak, ze heeft een beetje een ochtendhumeur, genieten we van onze koffie en een prima ontbijt.

09:25 – opera op de Hofvijver

We lopen door richting de Hofvijver. Daar komt namelijk mooie muziek vandaan en we zijn nieuwsgierig naar wat er aan de hand is. Op de vijver drijft een operazangeres in een enorme jurk. Terwijl twee zwemmers verkleed als vissen haar door het water heen bewegen zingt ze de meeste prachtige aria’s uit bekende opera’s. Een bijzonder spektakel zo op de vroege ochtend. De zangeres zingt vanwege het Prinsjesfestival. Dit festival wordt ieder jaar gehouden in het weekend voor Prinsjesdag. Er wordt met allerlei verschillende activiteiten gevierd dat Nederland een democratie is. Op het veldje naast de vijver is een middeleeuwse markt en er zitten honderden Hagenaars schouder aan schouder gezellig te ontbijten.

09:41 uur – in de rij voor de Tweede Kamer

We hebben geluk. Het is vandaag Open Monumentendag en dat betekent dat je de Tweede Kamer kunt bezoeken en dat je kunt komen op plaatsen die normaal voor het publiek gesloten blijven. We schatten in dat dit best wel eens populair zou kunnen zijn en staan om iets over half 10 voor de deur van de Tweede Kamer. Daar staat inmiddels al een flinke rij. Wil je de Tweede Kamer bezoeken op Monumentendag dan is het aan te raden tijdig aanwezig te zijn. De wachttijd is 20 minuten. Na de veiligheidscontrole gaan we eerst naar de handelingenkamer.

10:10 uur – Handelingenkamer

Een van die bijzondere ruimtes in de Tweede Kamer, waar je vandaag een kijkje mag nemen, is de handelingenkamer. We mogen in groepen van 30 personen naar binnen en wachten dus even tot de groep voor ons naar buiten komt. Alles wat in de Tweede Kamer gezegd wordt, staat genoteerd in de handelingen. Tegenwoordig wordt dat allemaal digitaal opgeslagen, maar tot en met de vorige eeuw kwamen al deze handelingen terecht in dikke boeken die hier in deze bibliotheek zijn opgeslagen. Het is een bijzondere ruimte. Van boven naar beneden zijn de boeken in rijen opgesteld. De afwerking van de etages en de trappen zijn van rood smeedijzer. Het glazen dak heeft de vorm van de schubben van een draak. De handgrepen zijn drakenstaarten. De boeken staan op chronologische volgorde met één volledig leeg schap. Symbolisch is de periode 1940-1945 leeggelaten. Een aantal jaren geleden werd er in de handelingenkamer een eerste druk gevonden van Adam Smiths “Wealth of Nations”. Dit boek, dat een klein fortuin waard is, stond achter de andere boeken.

10:32 uur – Plenaire zaal

We gaan de handelingenkamer weer uit en keren terug naar de centrale hal waar we binnen zijn gekomen. Hier kun je goed zien dat het gebouw van de Tweede Kamer uit meerdere gebouwen bestaat die aan elkaar zijn gesmeed. Via de roltrappen gaan we naar de eerste verdieping waar de Plenaire zaal is. Vanaf de publieke tribune werpen we een blik in de zaal die we vooral kennen van het journaal. Grappig om een keer in het echt te zien, maar jammer dat je niet echt even in de zaal zelf mag. We keren weer terug en gaan de roltrappen af richting het vervolg van de rondleiding. Er staat inmiddels een hele lange rij voor de handelingenkamer en ook buiten is er een flinke wachtrij. We zijn blij dat we op tijd waren. Via weer een stel roltrappen, wat een doolhof dit gebouw, komen we in de schrijfkamer. Hier zijn we in het oudste deel van het Binnenhof.

10:40 uur – Oude zaal, Rooksalon, Eerste Kamer, stadhouderskamer, Trêveszaal en ridderzaal

Als eerste komen we in de Oude Zaal. De zaal is ooit gebouwd als balzaal, de balkons voor de orkestjes kun je nog steeds zien. Daarna werd het een eetzaal voor soldaten en militair hospitaal. Vanaf 1796 werd de ruimte gebruikt als vergaderzaal. Tot 1992 waren hier de vergaderingen van de Tweede Kamer. Tegenwoordig wordt de zaal gebruikt voor officiële ontvangsten van bijvoorbeeld buitenlandse staats hoofden. Het veelkleurig tapijt van de zaal stelt de diversiteit van de Nederlandse bevolking voor. De grote open lampen zijn de “openheid” van de Democratie.
Vanuit de Oude zaal komen we in de Rooksalon. Ooit was dit de dinerzaal voor de familie van de stadhouder. Nu hangen er de portretten van alle Kamervoorzitters van de afgelopen eeuwen. De borstbeelden zijn van vooraanstaande politici.

Vanuit de Rooksalon lopen we verder het gebouw in. Vanuit de gang hebben we een mooi zicht op de Ridderzaal en het Binnenhof, waar het inmiddels lekker druk is. De volgende bijzondere ruimte is de Eerste Kamer. De ruimte met de groene pluche bankjes is een van de oudste in de het gebouw en wordt nog steeds door de Eerste Kamer gebruikt. Senator Annemarie Jorritsma is aanwezig en geeft uitleg over de taak van de Eerste Kamer.

Na de Eerste Kamer komen we in het deel van het gebouw met de kantoren van ministers en fractieleiders. We mogen een kijkje nemen in de prachtige stadhouderzaal. Deze is nog geheel in originele stijl. Stadhouder Willem V ontving hier destijds zijn belangrijke gasten en nog steeds wordt deze zaal gebruikt door de regering voor ontvangsten van gasten. Hierna lopen we door naar de Trêveszaal. Dit is waar de ministerraad vergadert. De naam van de zaal verwijst naar de onderhandelingen die hier plaatsvonden met Spanje voor het Twaalfjarig bestand tijdens de 80-jarige oorlog. Onze regering werkt echt in een heel mooi historisch gebouw!
En dan zijn we aan het einde gekomen van onze rondwandeling door de regeringsgebouwen. De laatste zaal is het klapstuk van de rondleiding, de Ridderzaal. Alles staat al klaar voor de Prinsjesdag over een paar dagen. De troon is gepoetst, de stoelen staan netjes in rijen en het tapijt is keurig gestofzuigd. De Ridderzaal is één van de oudste gebouwen van Den Haag en stamt uit 1288. Het was in het begin de ontvangstzaal van het verblijf van Graaf Floris de V. Sinds 1904 vindt hier ieder jaar de opening van het parlementaire jaar plaats. Ook wordt de zaal gebruikt voor bijzondere ontvangsten en feesten.

11:10 uur – Paleistuin

We verlaten het Binnenhof en lopen richting de paleistuinen. Deze tuinen hoorde vroeger bij Paleis Noordeinde en liggen tussen het paleis, de koninklijke stallen en het Koninklijk Archief in. De tuin werd ooit aangelegd door de zoon van Willem van Oranje voor zijn moeder en was toen nog een tuin in Franse stijl met veel bloemperken en romantische fonteinen. Sinds de 20e eeuw is de tuin verandert in Engelse landschapstuin en is hij opengesteld voor het publiek. Alleen als er belangrijke gasten in het paleis logeren wordt de tuin gesloten. De paleistuin is een heerlijke, rustige groene plek in de stad. Er wordt gewandeld, gesport of gewoon lekker gelummeld op een bankje. Honden ravotten met elkaar en kinderen spelen in het speeltuintje. We lopen een rondje in dit park en gaan richting onze fietsen. Deze staan geparkeerd bij het hotel en hebben we nodig voor de rest van de dag.

11:23 uur – Koninklijke Stallen

Onderweg komen we nog langs de Koninklijke Stallen of het Koninklijk Staldepartement. Vanuit hier wordt al het vervoer van de leden van het Koninklijk huis geregeld. Naast de paarden en koetsen, inclusief de gouden koets, worden ook alle auto’s van het koninklijkhuis er “gestald”. Je kunt het Paleis en bijbehorende stallen in de zomermaanden, als de koning niet aan het werk is, bezoeken.

 

11:34 uur – fietsen naar de Bierkaai

We hebben het hele weekend fietsen gehuurd bij de Haagse stadsfiets. Fijne fietsen en door hun typisch Haagse geelgroene kleur vallen ze lekker op. Als je gaat fietsen in De Haag let dan goed op waar je je fiets wegzet. Overal in de stad zijn speciale gratis stallingen en fietsparkeerzones. Staat je fiets buiten een stalling of zone, dan kan het zijn dat je je fiets kwijt bent. Er wordt streng gecontroleerd en fietsen die fout geparkeerd staan, worden zonder pardon opgeladen en weggevoerd. We fietsen in het fijne zonnetje op ons gemak door de Chinese wijk richting de Bierkade.

11:43 uur – Museumboot

Omdat het vandaag open monumentendag is de museumboot aan de bierkade ligt geopend en kunnen we die gratis bezoeken. De boot werd gebouwd in 1905 en deed dienst als vrachtboot voor hout, steenkool en staal. In die tijd werden alle goederen in de stad nog grotendeels met vrachtschepen vervoerd. Die moesten niet te lang en hoog zijn want anders kwamen ze niet door de smalle grachten en onder de bruggen door. De Museumboot doet tegenwoordig dienst als vergaderzaal, maar heeft nog wel authentieke elementen. Zo is aan de voorzijde het kleine kribbetje voor de baby nog te zien in het slaapvertrek. Ook het woonvertrek is zoals vroeger ingericht. Het is een erg klein vertrek. Ongelofelijk dat hier een schipper en zijn vrouw konden wonen.

12:00 – Ooievaart

We laten onze fietsen aan de kade staan en stappen in op de rondvaart van de Ooievaart. Deze vrijwilligersorganisatie verzorgt dagelijks rondvaarten door de grachten van Den Haag. Alle schippers en gidsen zijn echte Hagenezen die je met veel enthousiasme vertellen over hun stad. Terwijl Jacob ons vakkundig door de grachten stuurt, vertelt Coby ons leuke verhalen over de grachten en alles wat je aan de kant ziet. Ondanks dat de route anders is dan normaal, er is een evenement op de grachten, weten ze ons anderhalf uur lang te boeien en een leuke tocht te bezorgen. Ooievaart heeft ook een eigen biertje dat “Bukkûh” heet. Dit is toepasselijk bij de rondvaart. De bruggen zijn soms zo laag dat je letterlijk moet bukken anders heb je gegarandeerd hoofdpijn. Wie Den Haag eens op een andere manier wil beleven moet echt deze boottocht doen. Een absolute aanrader op een dag als vandaag. Heerlijk zo in het zonnetje. We varen langs de ambassades, ministeries, parken en musea. Overal weet Coby wel een leuk verhaal over te vertellen.

13:35 uur – lunch bij PIM

Na anderhalf uur varen zijn we weer terug bij de Bierkade. We pakken onze fietsen en gaan terug richting de stad. Onderweg stoppen we op de hoek van de Wagenstraat bij PIM. Zo’n boottocht maakt hongerig, we gaan eerst even lunchen. PIM heeft een heerlijk terras en een prima lunchkaart vol verse smoothies, sappen en sandwiches. Ik ga voor en verse muntthee en een sandwich met warme geitenkaas. De lunch is super. Vriendelijke bediening, lekkere broodjes en alles vers gemaakt. We genieten van het zonnetje en gaan we weer verder op onze fiets.

14:25 uur – Haagse Harry

Onderweg komen we op de Grote Markt langs Haagse Harry. Dit stripfiguur van Marnix Rueb bestaat sinds 1991 en heeft hier een eigen plekje. Haagse Harry praat alleen maar fonetisch Haags, scheldt, heeft een hekel aan iedereen en maakt iedereen belachelijk. Niemand wordt gespaard, zelfs het koningshuis niet. Ooit begon de strip als onderdeel van een maandkrantje, maar tegenwoordig heeft hij zijn eigen stripreeks.

14:35 uur – NUTS bank

We fietsen door naar de Riviervismarkt. Hier staat de Sint Jacobskerk en de toren mogen we zo meteen gaan beklimmen. We hebben nog even tijd en gaan daarom een kijkje nemen in het gebouw van de Nutsbank. Tegenwoordig het Nutshuis geheten. Het oude deel van de bank is een prachtig staaltje art-deco. De vergaderzaal heeft een bijzonder sierstuk boven de haard en een prachtige houten vloer en versieringen. Beneden in de bank is in de oude privékluis ruimte een filmzaal gemaakt. Alle kleine kluisjes zitten er nog steeds en geven een erg tof effect. Door de kluisdeur kun je de filmzaal betreden. Het is tijd voor onze rondleiding in de Haagse Toren dus verlaten we snel de bank en lopen naar de andere kant van het plein.

15:00 uur – Haagse toren

De Haagse toren is onderdeel van de Grote kerk of Sint Jacobskerk. In de Franse tijd werd kerk en staat gescheiden en vond men het belangrijk dat de toren loskwam van de kerk. Niet letterlijk, maar wel figuurlijk. De toren kreeg een eigen ingang en het luiden van de klokken werd voortaan door het stadsbestuur geregeld. Onze enthousiaste gids Rowdy is wederom een vrijwilliger van dezelfde organisatie als de Ooievaart. Hij weet ontzettend veel van de toren. De rondleiding is in het Engels en Nederlands, maar om het voor de Nederlanders interessant te houden vertelt hij in het Nederlands een wat ander verhaal en geeft wat extra info. Het Engels verstaan we toch allemaal. In etappes gaan we naar boven. Na een kleine 300 treden komen we boven en kunnen we genieten van een fantastisch uitzicht. Het is een heldere zonnige dag en je kunt tot aan Rotterdam kijken. In de verte zie je de zee, Scheveningen, Leiden en Utrecht liggen. Bovendien heb je een prachtig uitzicht over het Binnenhof en alle ministeries.

15:55 uur – Sint Jacobkerk

We genieten van het uitzicht en dalen weer af naar beneden. We lopen de Sint Jacobskerk binnen. De Sint Jacobskerk is prachtig gerestaureerd en stamt uit de late Middeleeuwen. Ten tijde van de beeldenstorm zijn alle beelden uit de kerk verwijderd, maar dat maakt hem niet minder mooi. In de kerk vind je de graven van Christiaan Huygens junior en senior. Het praalgraf van een oude admiraal is het opvallendste onderdeel van de kerk. De kerk wordt alleen nog gebruikt voor bijzondere gebeurtenissen zoals de doop van leden van het koninklijk huis.

16:10 uur – Hofje van Wouw

Aan de Lange Beestenmarkt ligt een van de mooiste hofjes van Den Haag, het Hofje van Wouw. Normaal gesproken kun je er niet zo naar binnen lopen, maar vanwege Open Monumentendag is de poort geopend. Het hofje is in 1647 opgericht en nog steeds wonen er alleenstaande oudere dames. Deze dames worden nog steeds geselecteerd aan de hand van de criteria die in het testament staan van de oprichtster Cornelia van Wouw. Het hofje is een oase van rust in de drukke stad. De huisjes zijn goed onderhouden en, op enkele moderne aanpassingen na, nog precies als in de Middeleeuwen. Wie door de poort heen stapt, gaat terug in de tijd.

16:18 uur – Jenevermuseum en stokerij Van Kleef

Een beetje verder op de Beestenmarkt is de rust ver te zoeken. Hier zit Jenevermuseum en stoomdistilleerderij Van Kleef. In de prachtige oude winkel is het een drukte van belang. Gratis proefglaasjes worden over de hoofden aan en doorgegeven, terwijl we tussen de mensen door naar de tuin lopen. Er werd net namelijk gegild dat daar een rondleiding gaat beginnen. Rondleiding is een groot woord. In de tuin, die ligt op de plaats waar vroeger de distilleerderij was, wordt een fantastisch verhaal verteld over van Kleef. Het houdt een beetje het midden tussen borrelpraat en een Haagse conference. Met veel humor en leuke anekdotes wordt het verhaal van de Jenever en het bedrijf verteld. Na afloop mogen we verschillende soorten jenevers proeven. De jenever wordt hier niet meer gemaakt, veel te gevaarlijk zoveel alcohol in een woonwijk, maar nog steeds wel in het originele winkelinterieur verkocht.

17:02 uur – biertje bij “The Fiddler”

Na alle monumenten van vandaag zijn we ondertussen wel toe aan een terrasje. We fietsen terug naar de Riviervismarkt en ploffen neer op het zonnige terras van de Fiddler. Dit is een Engelse pub met verschillende soorten speciaal bieren op de kaart. Met een lekker glas Engels bier genieten we van het zonnetje. Na twee biertjes rekenen we af en gaan we terug naar ons hotel. Opfrissen voor het avondeten.

19:30 – diner bij Jamey Bennett

Voor het avondeten hebben we gereserveerd bij Jamey Bennett op “de Plaats”. We worden hartelijk ontvangen en krijgen een hoge tafel wat verder achterin de zaak. De vriendelijke ober legt ons uit over het “shared dinning” concept, we bestellen verschillende gerechtjes en delen ze allemaal samen. Dat komt goed uit, er staan namelijk veel lekkere dingen op de kaart en zo kunnen we van meerdere dingen een beetje proeven. Uiteindelijk komen we uit op 8 gerechtjes die in ongeveer vier gangen aan tafel worden geserveerd. Dit gaat in een rustig tempo, zodat we echte lekker kunnen genieten van de avond en het lekkere eten. De kleine gerechtjes smaken absoluut naar meer. Vooral de inktvis is heerlijk. Nadat we ons hebben laten verleiden tot toch nog een klein dessert rollen we van tafel weer terug naar ons hotel. Jamey Bennet is zeker een aanrader. Gerechtjes met mooie smaken, leuke bediening en een fijne sfeer in de zaak.

23:17 – cocktail in “The Goldbar”

Na het eten fietsen we weer terug naar ons hotel. Deze heeft namelijk een hele leuk bar. Onderin het oude bankgebouw is nog steeds de oude bankkluis te vinden en daar zit een bar in verstopt. Via een smal trappetje ga je naar beneden om via een donkere gang uit te komen in een sfeervolle bar. Lekkere grote leren fauteuils en comfortabele banken zijn in de voorportalen gezet. Hier en daar is nog een grote rode kluisdeur te vinden, maar er is helaas geen goud meer in de kluis. De echte grote kluis, waar vroeger het goud van de Nederlandse bank was opgeslagen, staat uitnodigend open. Hier staan de bartenders cocktails te maken. Zoals het hoort bij een goed hotel hebben ze uitstekende cocktails. De klassiekers staan op de kaart, maar ook enkele eigen recepten. We gaan voor een Old Fashioned. Er hangt een hele fijne sfeer in de bar en we blijven nog even gezellig naborrelen voordat we naar bed gaan.

De volgende ochtend worden we wakker gemaakt door hoefgetrappel van de bereden politie, cavaleristen en koetsen die aan ons hotel voorbijtrekken. De voorbereidingen voor Prinsjesdag zijn al in volle gang en in de straat wordt de parade geoefend.

Het heerlijk weer en de diversiteit van Den Haag hebben ervoor gezorgd dat we een fantastische dag hebben gehad in Den Haag. Ondanks dat we de stad bezochten in september hebben we genoten van een heerlijk boottocht in de zon en konden we op het terras van PIM heerlijk buiten lunchen. Het feit dat het dit weekend Open Monumentendag was en dat dit het weekend voor Prinsjesdag was heeft ervoor gezorgd dat het een uniek weekend was. We hebben verschillende bezoekjes gebracht aan plekken en gebouwen waar de deuren anders gesloten zouden blijven. De oefenende cavaleristen voor Prinsjesdag gaven een bijzonder effect.

Enkele dingen die we de volgende dag bezochten of die zeker op je lijstje moeten staan tijdens een bezoek aan Den Haag.

– Met de Haagse huurfiets naar Scheveningen en ontbijten op het strand
– Een bezoek aan het Panorama Mesdag
– Bezoek je Den Haag met kinderen dan mag Madurodam natuurlijk niet ontbreken
– Het Vredespaleis
– Mauritshuis, waar het schilderij “het meisje met de parel” van Johannes Vermeer hangt.
– Het gemeentemuseum van Den Haag
– Escher in het Paleis
– Lunchen in het Gouden Hooft, de oudste herberg van Den Haag
– Film kijken in het Omniversum