Een dagje Antwerpen is een veel voorkomende vrijetijdsbesteding onder Noord-Brabanders die in het westelijke deel van deze schitterende provincie wonen. Het is een kwestie van even de grens overpiepen en je bent al bijna in deze gezellige hoofdstad van de gelijknamige Belgische provincie. Niet voor niets dat ik jullie al meerdere keren getuige heb laten zijn van mijn dagjes in Antwerpen, zoals afgelopen zomer nog, toen ik tijdens een aangename zomerdag Antwerpen een fietstocht door Antwerpen gemaakt heb en de Rubensmarkt bezocht.
Vandaag is het verre van zomers. Het is januari en het weer heeft zich daar helemaal bij aangesloten. Het is fris, maar niet echt koud, zoals we dat inmiddels wel gewend zijn van de wintermaanden in de Lage Landen. Deze dag in Antwerpen richt ik anders dan anders in. Ik probeer om de focus niet op en rond het historische centrum van Antwerpen te leggen, maar ga van zuid naar noord, en weer terug.
Deze dag in Antwerpen is er eentje die je kunt doen na een dag die zich meer richt op de geijkte plekken in de stad, zoals de Meir, het Centraal Station, de Grote Markt en de Schelde. Zie het als een leuke optie voor wie twee of drie dagen in Antwerpen verblijft en wat meer wil zien van de stad, of ‘het stad’, zoals de Antwerpenaren hun woonplaats noemen.
Dit keer heb ik ervoor gekozen om in Antwerpen te overnachten. Op die manier kan ik alles uit mijn dag in Antwerpen halen en hoef ik geen rekening te houden met het autorijden. Het geeft mij de kans om op zaterdagavond een paar pintjes in het gezellige uitgaansleven van Antwerpen te gaan drinken. Voor € 95,90 per nacht inclusief ontbijt vond ik een mooie deal bij Motel One Antwerpen. Dit recent geopende hotel is perfect gelegen en door mijn goede eerdere ervaringen met Motel One in Barcelona, Düsseldorf en Hamburg, twijfelde ik geen moment toen deze deal voorbij zag komen.
Naast de hotelovernachtingen heb ik ook de Antwerp City Pass geregeld. Deze stadspas voor Antwerpen biedt gratis toegang tot alle belangrijke musea van de stad en enkele attracties. Daarnaast heb je vrij reizen met het openbaar vervoer tijdens de geldigheid van je digitale pas. Omdat ik twee dagen in Antwerpen verblijf, heb ik de Antwerp City Pass voor 48 uur besteld.
7:15 uur – opstaan en douchen
Voor andere mensen zal om kwart over zeven opstaan op een zaterdagochtend als vroeg aan kunnen voelen, maar voor mij voelt dit als uitslapen. Doordeweeks sta ik meestal tussen 4:00 en 6:00 uur op en in het weekeinde rond zessen, tenzij het de avond daarvoor een latertje is geweest. Het wat latere tijdstip is te danken aan de goede nachtrust die ik gehad heb. De omstandigheden in de hotelkamer waren prima: geen omgevingsgeluid, geen last van lichtinval, een uitstekende kamertemperatuur en een comfortabel bed. Voor mij voldoende reden om een volgende keer weer het Motel One hotel in Antwerpen te boeken.
Na het opstaan volgen de gebruikelijke ochtendrituelen, zoals scheren, douchen en aankleden.
7:40 uur – ontbijt
Een goede dag start met een goed ontbijt. In steden ontbijt ik vaak buiten het hotel, maar in dit geval had ik een mooie deal bij Motel One voor een kamer met ontbijt inbegrepen. Ik weet uit ervaring dat dat bij Motel One altijd prima verzorgd is, dus waarom zou ik het mezelf dan lastig maken door eerst op pad te moeten voordat ik mijn eerste bak koffie van de dag kan drinken?
Het ontbijtbuffet is goed verzorgd. Met onder andere vegan kaasvervangers, lactosevrije melk en verschillende soorten glutenvrije crackers wordt er ook gedacht aan mensen die bepaalde ingrediënten willen of moeten vermijden.
Fijne detail aan het ontbijtbuffet is dat ze een aantal lokale producten hebben aanbieden, zoals Belgische wafels, Lotus pasta (tegenwoordig noemen ze dat Biscoff) en heerlijke kaas van Maredsous.
8:10 uur – wandeling door mistig Antwerpen
De dag begint in Antwerpen met mist. Het op het eerste gezicht sombere weer biedt mij de mogelijkheid om de stad niet alleen in andere sferen te zien, maar ook om foto’s van Antwerpen te maken die anders zijn dan de foto’s die ik eerder gemaakt heb.
8:50 uur – Exotische Markt
De Vogelenmarkt, die door Nederlanders vaak abusievelijk als Vogeltjesmarkt aangeduid wordt, is veruit de bekendste weekmarkt van Antwerpen. Wekelijks komen duizenden Nederlanders op zondag naar Antwerpen om onder andere de Vogelenmarkt te bezoeken. Wat zij vaak niet weten, is dat er op diezelfde plek een dag daardoor ook markt gehouden wordt. Deze minder bekende Exotische Markt richt zich meer op lekkernijen dan op kleding, huishoudelijke artikelen en snuisterijen.
Voor mij is de op zaterdagen op het Theaterplein gehouden Exotische Markt in alle opzichten leuker dan de Vogelenmarkt. Hier kom je lekkere gerechtjes proeven en heerlijke producten voor thuis aanschaffen, terwijl het minder druk en toeristisch is dan de Vogelenmarkt. De naam verwijst naar de specialiteiten die vooral uit andere landen afkomstig zijn. Ik besluit om bij een kraampje 3 droge worsten voor 12 euro te kopen.
Omdat het niet handig is om die de hele dag mee te zeulen, loop ik eerst terug naar het hotel om de aankopen op de hotelkamer te leggen. Al wandelend merk ik dat de mist aan het optrekken is en dat de blauwe hemel langzaamaan tevoorschijn komt.
9:35 uur – Sint Andries
Nadat ik het hotel verlaten heb, loop ik een stukje door de wijk Sint Andries. Dit wordt ook wel als de modebuurt van Antwerpen gezien. De modewinkels zijn nog gesloten, die gaan vanaf 10:00 uur open. Ik ben niet in Antwerpen om te shoppen, dus loop ik in door, terwijl ik wat architectonische verfraaiingen bewonder.
Vanaf tramhalte Sint Andries stap ik op de tram naar het Zuid. Dit is een populaire hippe buurt ten zuiden van het historische centrum. Vandaar de naam het Zuid. Bij de tweede halte stap ik uit. Dankzij de Antwerp City Pass hoef ik geen € 2,50 voor de tramrit te betalen.
10:00 uur – Koninklijk Museum voor Schone Kunsten KMSKA
Iets voor tienen arriveer ik bij het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten. Dit kunstmuseum stond al heel lang op mijn lijstje om te bezoeken. Het KMSKA sloot in 2011 zijn deuren voor een ambitieuze renovatie die uiteindelijk elf jaar zou duren. In die tijd is er een nieuwe museumvleugel toegevoegd. Deze witte museumvleugel biedt extra ruimte voor moderne en hedendaagse kunst en contrasteert met het historische gebouw dat al decennialang het thuis van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten is.
In het KMSKA ontdek je meesterwerken van de Vlaamse primitieven, werken uit de barokperiode met grootheden zoals Rubens, en moderne kunst van iconische kunstenaars zoals Ensor en Magritte. Het museum biedt een unieke reis door de kunstgeschiedenis, van de 14e tot de 21e eeuw. Ik laat me door het museum meenemen in deze reis en geniet van de vele schoonheid die op mijn netvlies valt.
Het kunstwerk dat het meeste indruk op mij maakt, is een enorm canvas dat met houtskool bewerkt is. De in Leuven geboren kunstenaar Rinus Van de Velde heeft een vissersboot met daarop 4 vissers weggezet. Ze bevinden zich in zwaar weer, getuige de enorme rollende golf die zich achter de boot bevindt. Wat mij aanspreekt, is de dramatiek die door het gebruik van enkel zwarte houtskool enorm versterkt wordt, in contrast met de rust die de vier mannen uitstralen. Ze doen gewoon onverstoorbaar hun ding en lijken zich helemaal niet om de ruwe zee te bekommeren. De titel van het kunstwerk is ‘ On board of the Conrad, things take a weird turn’ en is in 2016 gemaakt.
11:15 uur – Butchers Coffee
Op aanraden van mijn oudste dochter ga ik koffiedrinken bij Butchers Coffee. Zij heeft in het begin van haar studententijd hier in de buurt gewoond en kwam hier graag voor een aangename dosis cafeïne.
Ik bestel een café latte. Die wordt vandaag bereid met ‘Andy’s Blend’. Deze koffie heeft chocolade- en notentonen en is voor 50% afkomstig uit Brazilië en voor 50% uit Guatemala. Ik laat het mij smaken. Het is me de € 4,20 die ik af moet rekenen meer dan waard.
11:40 uur – Lambermontplaats
Na de koffie ga ik terug het Zuid in. Daar kom ik al snel op de Lambermontplaats terecht. Dit plein kent geen horeca of winkels, maar wel statige Antwerpse woningen. Mooi is het contrast tussen de klassieke vormen van de fontein (die nu uitstaat) met de moderne punten van Paleis van Justitie die ik verderop zie.
Iets verderop kom ik op de Waalse Kaai uit, dat ook wel bekendstaat als de Gedempte Zuiderdokken. Ooit was dit een chaotische gratis parking, dat soms als evenemententerrein gebruikt werd. Nu is het een ruim opgezet stadspark, dat van hieraf mooi uitzicht biedt op de Onze Lieve Vrouwe Kathedraal.
12:00 uur – FoMu
Omdat ik in de buurt ben en ik met de Antwerp City Pass gratis toegang heb, breng ik een bezoek aan het FotoMuseum (FoMu). Het is alweer lang geleden dat ik dit museum bezocht heb. De laatste keer was ergens in 2006 of 2007, denk ik. Momenteel wordt er een expositie gehouden over de Amerikaanse kunstenares Cindy Sherman, die zelf vrijwel altijd het hoofdonderwerp van haar kunst van haar kunst is.
Op de eerste verdieping zie je foto’s uit het begin van haar carrière. Leuk, maar het doet weinig met mij. Dat verandert zodra ik de expo’s op de 2e en 4e verdieping zie. Daar hangt het latere werk van Sherman. Hier zie je hoe ze zichzelf van fotograaf naar een heuse kunstenaar ontwikkeld heeft. Deze foto’s spreken we enorm aan. Je ziet dat Sherman duidelijk een eigen stijl gekregen heeft, waardoor ze onder andere door bekende modebladen zoals Harper’s Bazaar gevraagd wordt om voor hen opdrachten uit te voeren.
Sommige foto’s zijn zo sprekend qua belichting, dat ik er naar moet blijven kijken. Het afdrukken op metaal versterkt de kracht van de foto’s. De recentste werken, die van na 2010, zijn mijn favorieten. Hier laat Sherman zien wat er dankzij de digitale fotografie allemaal mogelijk is, als je dat combineert met creativiteit en vakmanschap.
12:50 uur – lunch bij Boker Tov
Voor de lunch stap ik bij Boker Tov binnen, een hip zaakje dat gespecialiseerd is in lekkernijen uit het Midden-Oosten. Het is duidelijk geen veredelde shoarmazaak, verre van dat zelfs.
Zoals wel vaker is het lastig kiezen, want er staan meerdere gerechten op de menukaart die mij aanspreken. Er moeten nog wat kilometertjes gelopen vandaag, dus ik houd het licht. Ik ga voor de Chicken Fattoush Salad en bestel daar de homemade Limonana bij. Dit is een limonade op basis van citroen en munt.
Vrij snel nadat ik mijn eten besteld heb, wordt het opgediend. Visueel ziet het er al aantrekkelijk uit en de smaak komt overeen met wat het oog waargenomen heeft. De salade is een aangename van frisse smaken met Oosters gekruide kip. Ik laat het mij smaken. Voordat ik de zaak verlaat, reken ik eerst € 21,50 af. Niet echt een koopje, maar dat weet je zodra je in Antwerpen de wat hippere zaakjes binnenstapt. Het is het me wel waard geweest. Betalen doe ik met de kaart, want contant geld wordt niet geaccepteerd bij Boker Tov. No problem, want ik betaal nog maar zelden met cash.
13:30 uur – met de bus
Spontaan besluit ik om naar de brouwerij van De Koninck te gaan. Dat is ruim een half uur lopen, dus kies ik ervoor om het OV te gebruiken. In dit geval de bus. Na een vijftal minuten lopen en een even lange tijd wachten stap ik op bus 22. Die brengt mij in ongeveer tien minuten een heel einde de goede richting op.
13:45 uur – De Koninck
Als liefhebber van bieren is een bezoek aan de brouwerij van De Koninck eigenlijk een must. Tijdens de brouwerij tour leer je alles over deze Antwerpse brouwerij, zijn producten en het brouwen van bier.
De tour begint aangenaam. Van de vriendelijke dame achter het onthaal krijg ik niet alleen wat uitleg, ze tapt er meteen een biertje bij en overhandigt die aan mij. Het is een De Koninck Winter, dat in het kenmerkende bolle glas getapt wordt.
Daarna begint de rondleiding door de wereld van De Koninck. Dat gebeurt niet zoals vroeger door een menselijke gids, maar door middel van multimedia presentaties. Zo belichten de eerste twee ruimtes de geschiedenis van De Koninck en kom je daarna in de Bollekeskamer terecht. Daar wordt alles uitgelegd over de bierglazen van De Koninck en hun andere merken. Het gaat vooral om de functies van de glazen. Zo steek ik op dat de ribbels in een pilsglas bedoeld zijn om bier niet te snel op te laten warmen in je hand.
De volgende ruimte vind ik geweldig. Hier wordt op een hele mooie manier het productieproces uitgelegd. Ik heb al meerdere brouwerijen bezocht, maar heb het nog nooit zo duidelijk gevisualiseerd zien worden. Dit is hoe je het brouwproces uit moet leggen!
Hierna kom je in een kamer terecht waar een bestelbus van de brouwerij staat. Daarin kun je met maximaal 3 mensen een interactieve bezorgrit door Antwerpen maken. Aan de zijkant van de bus zit een biertap. Daar kun je na inworp van het bij de ingang ontvangen muntje een tweede biertje tappen: een heerlijk Triple d’Anvers.
Na twee volgende presentaties kom ik terecht op de plek waar de magic happens: uitzicht op de brouwketels en dus waar het bier daadwerkelijk gemaakt wordt. De rondleiding eindigt in het café, waar je tegen betaling nog een biertje (of meer) kunt drinken. Ik sla dit over, want de dag duurt nog lang genoeg.
14:50 – weer met de tram mee
Mijn volgende doel ligt ten noorden van het centrum, op een klein uur lopen. Daar voel ik niets voor, dus stap ik weer de tram op om naar de wijk ‘t Eilandje te gaan. Daar zit een museum dat al lang op mijn verlanglijstje staat: het Red Star Line Museum. De tram brengt mij dwars door Antwerpen die kant op.
Onderweg passeren we de Meir, de belangrijkste winkelstraat van Antwerpen. Daar draait het nu allemaal om de wintersolden. Dit is de jaarlijkse uitverkoop van de wintercollectie. Ik laat het winkelen, zoals altijd, graag aan mij voorbijgaan.
15:10 uur – ‘t Eilandje
Na een kleine twintig minuten in de tram, stap ik uit bij de eindhalte bij het MAS. Dit is het hart van de wijk ‘t Eilandje. Ik maak een paar foto’s nu de zon een keer schijnt na pakweg zes sombere weken. Het winterlicht is duidelijk anders dan hoe het er hier in de zomer uitziet.
15:20 uur – Red Star Line Museum
Antwerpen staat onder meer bekend om zijn haven. Vaak denkt men dan aan goederenvervoer, wat misschien wel vanzelfsprekend is. De oude foto’s van de Antwerpse haven laten vooral de overslag van goederen zien. Dat Antwerpen jarenlang een belangrijke vertrekhaven was voor mensen die een nieuwe toekomst tegemoet gingen, is een verhaal dat minder vaak verteld wordt. Dat verhaal wordt duidelijk in het Red Star Line Museum, dat gevestigd is in het vroegere controlestation van Red Star Line. Het oudste deel daarvan is in 1893 gebouwd.
Red Star Line speelde een cruciale rol in de migratiegeschiedenis tussen Europa en Amerika. Het in 1871 opgerichte rederijbedrijf bracht toeristen en migranten vanuit Antwerpen naar verschillende steden aan de westkust van de Verenigde Staten van Amerika. De migranten kwamen met de trein vanuit heel Europa, om vanuit Antwerpen naar een nieuwe toekomst te varen. Voor velen begon hun Amerikaanse droom aan boord van schepen zoals de SS Belgenland, SS Lapland en SS Zeeland.
Tussen 1873 en 1934 vervoerde de Red Star Line meer dan twee miljoen passagiers, waaronder de wereldberoemde wetenschapper Albert Einstein. Hij verliet door de opkomst van de nazi’s Europa in 1933. Met het schip Belgenland emigreerde hij naar New York. Zijn vrouw Elsa Einstein en zijn secretaresse Helen Dukas reisden met hem mee.
Het voormalige controlestation van Red Star Line is er gekomen vanwege de zwaarder wordende eisen die de Verenigde Staten van Amerika stelde aan de gezondheid van immigranten. Reizigers werden bij aankomst in Amerika (zoals op Ellis Island) grondig gecontroleerd. Om te voorkomen dat mensen aan boord werden geweigerd en op kosten van de rederij moesten worden teruggestuurd, voerde de Red Star Line al in Antwerpen medische controles uit. Dit verkleinde het risico op extra kosten en administratieve problemen.
Veel emigranten waren arm en kwamen uit slechte leefomstandigheden. Zij waren daardoor extra kwetsbaar voor ziektes en vormen een gezondheidsrisico voor de Verenigde Staten. In het controlestation werden hun kleding en bagage gedesinfecteerd, werden zij zelf gewassen en werden ze geholpen met de nodige documenten voor hun overtocht.
In het museum wordt aan de hand van historische documenten, foto’s en objecten het verhaal van het controlestation van Red Star Line, de migranten en hun persoonlijke verhalen verteld. De geschiedenis van de Red Star Line wordt uitgelegd en gevisualiseerd. De tentoonstelling eindigt met een indrukwekkende filmimpressie waarin men op een fraaie wijze het nare mensonterende proces van de controles en de ontsmettingen heeft weten weer te geven.
16:20 uur – uitzicht
Het bezoek aan het museum eindigt met een bezoek aan de panoramatoren. Ik ga met de lift naar boven en pak nog mooi het moment mee dat de zon bijna achter de historische havenkranen ondergaat.
Naar het noorden toe zie ik de hedendaagse haven van Antwerpen, die al jaren geleden de rol van haven overgenomen heeft. Daar staat het bijzonder vormgegeven havenhuis, dat uit het creatieve brein van de beroemde architecte Zaha Hadid ontsproten is. Dit architectonische hoogstandje is nu al een icoon van Antwerpen.
16:45 uur – VrijMiBo
Tram 7 brengt mij richting het historische centrum van Antwerpen. Ik stap uit bij halte Keizerstraat en loop het Hendrik Conscienceplein op. Daar zie ik Café De Zwaan en beseffend dat het bijna 5 uur is, stap ik naar binnen. Het is tijd voor een kleine VrijMiBo. Voor 4 euro bestel ik een Chouffe van de tap. Afrekenen kan alleen contant, want op die manier kan de uitbater de prijzen laag houden. Hoewel ik alleen ben, ben ik niet eenzaam. Ik raak al snel in gesprek met wat Belgische gasten en spreken over van alles en nog wat.
17:15 uur – blauw uurtje
In januari gaat de zon al vroeg onder. Je merkt al wel dat de dagen langzaamaan langer worden, maar de zon gaat vandaag toch al voor vijven onder. Voor fotografen betekent dit dat het blauwe uurtje zich aankondigt.
Om de een of andere reden heb ik in al die jaren maar weinig in Antwerpen gefotografeerd tijdens het blauwe uurtje. Vaak zit ik op dat moment in een restaurant, in een bar of heb ik mijn camera niet bij me. Nu dus wel, dus grijp ik even mijn kans om wat avondfoto’s in het hart van historisch Antwerpen te maken.
18:00 uur – omkleden
Tijd voor een korte stop in mijn hotel. Dat geeft mij de kans om de batterij van mijn telefoon even wat verse stroom te geven, mijn fotocamera in de kluis te leggen en mijzelf om te kleden, zodat mijn outfit beter bij een zaterdagavond past.
18:55 uur – diner
Na zo’n middag heb ik wel trek gekregen. Ik heb om 19:00 uur gereserveerd bij Wijnbistro Patine. Ook deze plek is een tip van mijn dochter, die hier graag kwam tijdens haar studententijd in Antwerpen. Ondanks dat de tram iets vertraagd is, ben ik ruim op tijd bij het restaurant. Het is druk, er zitten ondanks dat de temperatuur rond het vriespunt ligt zelfs veel mensen buiten op het terras. Er was mij al verteld dat Patine populair is en dat reserveren aanbevolen is. Gelukkig heb ik geluisterd.
Ik krijg een tafeltje op de parterre, waardoor ik een leuk uitzicht over de zaak krijg. Het is een wijbistro, dus ik begin maar met een wijntje. Het wordt de Zuid-Afrikaanse Rondebosch, een lekkere frisse Chenin Blanc.
Het voorgerecht is niet lastig om te kiezen. Als ik in België uit eten ga en er staan garnaalkroketten op het menu, dan bestel ik die. Dit is veruit mijn favoriete Belgische voorgerecht. Na tien minuutjes worden de kroketten op tafel gezet. Met een slaatje (voor de Hollanders: een kleine salade) en een mandje brood met boter. De kroketten ervaar ik als vers en aangenaam, zowel in structuur als van smaak.
Wie mij kent, die weet dan wel wat voor hoofdgerecht er volgt op een plek waar de Belgische keuken geserveerd wordt. Een heerlijke portie Vlaamse stoof met frieten. De mayo wordt er standaard bij geserveerd, zoals het hoort in België. Geen frietjes zonder echte mayonaise, dus niet de fritessaus die in Nederland helaas normaal is. Zowel het stoofvlees (heerlijke saus) als de frieten voldoen aan alle verwachtingen. Het enige jammere – maar dit is puur persoonlijke smaak – is dat er witlof bij geserveerd wordt. Ik ben een alleseter die heel veel lust. Witlof is echter een van de weinige uitzonderingen daar op.
Vanavond geen toetje voor mij. Ik ben voldaan en vraag, nadat ik mijn pintje op heb, de rekening. Die bedraagt € 43,80, die ik met de kaart betaal. De bedienende ober geef ik een ruime fooi in contanten.
20:20 uur – op stap
Tja, wat te doen in Antwerpen op het moment dat het al een paar uurtjes donker is? De rest van de avond spendeer ik zoals zovelen dat doen als ze op zaterdagavond in Antwerpen zijn: genietend van het uitgaansleven. Omdat de 12 uur in Antwerpen er al opzitten, ben ik gestopt met het vastleggen van mijn dag in Antwerpen. Mogelijk gebruik ik het uitgaansleven in Antwerpen voor een volgende ‘Antwerpen in 12 uur’ verhaal.
Vanavond bezocht ik een drietal kroegen en één van mijn favoriete cocktailbars, voordat ik net na middernacht mijn tijdelijke bed in Antwerpen opzoek. Moe maar voldaan val ik snel in slaap.
Antwerp City Pass
Vandaag maakte ik gebruik van de Antwerp City Pass. Deze stadskaart kost momenteel 45 euro voor 24 uur, 55 euro voor 48 uur en 65 euro voor 72 uur. Hij is interessant op het moment dat je meerdere musea en attracties in Antwerpen wilt gaan bezoeken. Je kunt de Antwerp City Pass online kopen en hem vervolgens met je mobiele telefoon activeren en gebruiken. Dat werkt door middel van het scannen van een QR-code aan de kassa van een museum of attractie.
Tijdens de geldigheid van de Antwerp City Pass kun je onbeperkt gratis gebruikmaken van het openbaar vervoer van De Lijn in Antwerpen: de bus, tram en (pre-)metro. Handig als je een beetje van wijk naar wijk wilt reizen en zeker handig als je wat verder van het hart van de stad af overnacht.
Vandaag heb ik deze kosten bespaard met de Antwerp City Pass
€ 10,00 voor een 3 tramritten en 1 busrit
€ 20,00 voor het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten
€ 10,00 voor het FotoMuseum
€ 16,00 voor Stadsbrouwerij De Koninck
€ 10,00 voor het Red Star Line Museum
Totaal € 66,00
Bij een 24-uursversie van de Antwerp City Pass zou de totale besparing € 21,- zijn.















































Nog geen reacties op Musea en blauw uurtje in Antwerpen