De hoogtepunten van Maastricht

De Limburgse hoofdstad Maastricht is een van de leukste steden van Nederland voor een dagje weg of een stedentrip. Je vindt hier vrijwel alles wat je van een goede stedentripbestemming mag verwachten: historische bezienswaardigheden, interessante musea, fijne winkels en pleinen waar je gemakkelijk wat langer blijft hangen dan gepland. Wat betreft horeca behoort Maastricht wat mij betreft zelfs tot de beste steden van Nederland. Terrassen, cafés en restaurants zijn er in overvloed en liggen vaak op korte loopafstand van elkaar.

Helemaal onbekend is Maastricht deze zomer niet voor mij. Eind juni was ik er ook al. Toen stond ik met mijn vrouw en dochter op een camping in de buurt, terwijl het kwik richting de 35 graden steeg. Volgens de dames was er op zo’n hete dag eigenlijk maar één verstandige oplossing: Maastricht in en verkoeling zoeken in de winkels. Dat betekende dat ik toen vooral een andere kant van de stad zag dan ik vandaag van plan ben.

Maastricht heeft voor mij eigenlijk maar één serieus nadeel: de ligging. De stad ligt diep in het zuiden van Limburg en vanuit een groot deel van Nederland ben je behoorlijk wat tijd kwijt om er te komen. Vanuit Roosendaal is het met de trein al snel een flinke rit en ook met de auto ben je niet zomaar in Maastricht. Voor een paar uurtjes winkelen zou ik die afstand niet snel afleggen, maar voor een volle dag in de stad ligt dat anders.

Vandaag wil ik zoveel mogelijk van de hoogtepunten van Maastricht zien. Kerken, musea, pleinen, historische straten en moderne stadsdelen moeten allemaal aan bod komen. Daarbij wil ik niet alleen het bekende centrum rond het Vrijthof bekijken, maar ook richting het Sphinxkwartier, Wyck en Céramique lopen. Zoals altijd bij een dag voor In 12 uur ligt het tempo behoorlijk hoog. De vraag is vooral hoeveel Maastricht ik tussen aankomst en de trein terug daadwerkelijk af kan vinken.

6:27 uur – trein richting Den Bosch

Vanuit Roosendaal kun je niet rechtstreeks met de trein naar Maastricht reizen. Er zijn grofweg twee routes naar de Limburgse hoofdstad: eentje waarbij je via Breda en Sittard reist en twee keer moet overstappen, en eentje via Den Bosch met slechts één overstap. Die laatste route kost me ongeveer een kwartier extra, maar verkleint wel de kans dat ik onderweg door een gemiste aansluiting vertraging oploop. Daarom kies ik vandaag voor de route via Den Bosch.

Zoals bij zoveel vroege treinritten arriveert en vertrekt mijn trein keurig op tijd. Ik stap in en neem plaats in een verder nog lege eersteklascoupé. Ook in de tweede klasse zou het op dit tijdstip overigens geen enkele moeite kosten om een vrije zitplaats te vinden. Dat is een van de voordelen van vroeg reizen, zeker midden in de zomervakantie.

De overstap op station ’s-Hertogenbosch duurt ongeveer een kwartier. Dat geeft me ruim voldoende tijd om bij de kiosk koffie te halen. Voor € 3,90 bestel ik een caramel cappuccino, die verrassend goed smaakt. De dosis cafeïne kan ik op dit vroege tijdstip prima gebruiken. Met de koffie in mijn hand loop ik vervolgens richting het perron voor het tweede en langste deel van de treinreis naar Maastricht.

9:05 uur – koffie met Limburgse vlaai

Iets na negenen arriveer ik in Maastricht. Bijna vergeet ik uit te checken, omdat je hier het station kunt verlaten zonder door poortjes te lopen. Gelukkig bedenk ik het nog op tijd en houd ik mijn OV-chipkaart alsnog voor de kaartlezer.

Zodra ik het station uitloop, valt mijn oog op Charlie’s Coffee aan de overkant van de weg. Een prima plek om mijn dag in Maastricht rustig te beginnen. Voor € 10,50 bestel ik een cappuccino en een bescheiden punt rijstevlaai. Goedkoop is het niet, maar de vlaai maakt veel goed. Die smaakt heerlijk en lijkt nog maar net uit de oven te komen, want hij is zelfs nog een beetje lauwwarm.

Ik zoek een plekje op het terras en ga lekker in het zonnetje zitten. Na ruim tweeënhalf uur in de trein heb ik weinig haast om meteen aan mijn wandeling door Maastricht te beginnen. Eerst koffie, Limburgse vlaai en even genieten van de ochtendzon. Daarna kan mijn dag in Maastricht echt beginnen.

9:25 uur – aan de wandel

Ik begin mijn wandeling door Maastricht in de Stationstraat. Wat me meteen opvalt, zijn de statige panden en de aangename uitstraling van deze buurt. Het vormt een groot contrast met de omgeving rond stations in veel andere steden. Daar kom je al snel fastfoodketens, goedkope winkels en soms behoorlijk rommelige straten tegen. Hier zie ik geen verpaupering, maar brede straten, fraaie gevels en een uitstraling die veel beter past bij een stad als Maastricht. De stad maakt zo direct een zeer goede indruk op mij.

Via de Stationsstraat loop ik richting de Maas. Onderweg passeer ik het standbeeld van De Wiekeneer, een verwijzing naar de inwoners van Wyck. Bij Cinq zijn medewerkers ondertussen druk bezig om het terras klaar te maken voor deze zonnige zomerdag. Omdat ik hier vanavond wil eten, maak ik meteen van de gelegenheid gebruik om een tafel te reserveren. Dat is alvast geregeld.

Even later bereik ik de Sint Servaasbrug. Deze oude stenen brug vormt een van de bekendste verbindingen tussen Wyck en het historische centrum van Maastricht. Vanaf hier wandel ik verder richting de Wolfstraat. De winkels zijn inmiddels open en langzaam begint het wat drukker te worden in de binnenstad.

Mijn volgende stop is het Onze-Lieve-Vrouweplein. Dit plein ken ik nog van mijn vorige bezoek en ik weet meteen weer waarom ik het zo prettig vind. Onder de grote bomen staan de terrassen grotendeels in de schaduw. Op een warme middag is dit wat mij betreft een uitstekende plek om met een koel drankje even aan het stadsleven te ontsnappen.

Aan het plein staat de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw Sterre der Zee. Ik loop naar binnen en beland vrijwel direct in een totaal andere wereld. Buiten schijnt volop de zon, binnen is het donker en koel. De robuuste muren, kleine ramen en gedempte verlichting geven de 12e-eeuwse kerk een bijna ingetogen karakter.

Bijzonder is vooral de kapel van de Sterre der Zee. Voor het Mariabeeld brandt een lange rij kaarsen en enkele bezoekers zitten er in stilte te bidden. In de kapel hangt het Gebed tot de Sterre der Zee, waarin Maria om hulp, troost en bescherming wordt gevraagd. Ook als je niets met religie hebt, is het interessant om te zien welke betekenis deze plek nog altijd voor bezoekers heeft.

Ik blijf er een paar minuten rondkijken voordat ik weer naar buiten stap. Mijn wandeling door Maastricht is nog maar nauwelijks begonnen, maar met Wyck, de Sint Servaasbrug, het Onze-Lieve-Vrouweplein en deze basiliek heb ik de eerste Maastrichtse hoogtepunten al te pakken.

09:55 uur – stadsomwalling en poorten

Vanaf het Onze-Lieve-Vrouweplein loop ik richting de oude stadsomwalling van Maastricht. De eerste halte is de Helpoort, die uit het begin van de dertiende eeuw stamt en geldt als de oudste nog bestaande stadspoort van Nederland. Alleen al door de dikke muren en relatief smalle doorgang krijg je een goed idee van hoe serieus Maastricht zich in de middeleeuwen moest verdedigen.

Vanaf de Helpoort wandel ik verder over en langs de oude vestingwerken richting De Vijf Koppen. Dit rondeel werd in 1515 aangelegd als onderdeel van een latere uitbreiding van de verdedigingswerken.

Vanaf de muur kijk ik uit over het Stadspark van Maastricht, waar de fonteinen in het open park liggen. Het contrast tussen de zware stenen muren en het open park erachter maakt dit tot een van de prettigste stukken van mijn wandeling tot nu toe.

Niet veel verder kom ik bij Poort Waarachtig. Deze doorgang is veel jonger dan de middeleeuwse vestingwerken: hij werd in 1888 gebouwd om een verbinding te maken met het Villapark. Daarna loop ik via de zuidelijke kant een stukje door het Stadspark. De temperatuur begint inmiddels aardig op te lopen, waardoor de schaduw van de bomen welkom is.

Onderweg kom ik een bronzen ezel tegen. Zo’n detail past wel bij Maastricht: je loopt hier voortdurend tegen beelden, gevelstenen, oude muren en kleine historische verwijzingen aan.

Vervolgens wandel ik via de Looiersgracht verder. Hier staan enkele fraaie historische panden die laten zien hoe snel het straatbeeld in Maastricht kan veranderen. Een paar minuten eerder liep ik nog langs vestingmuren en door het park, nu bevind ik me weer tussen smalle straten en oude bebouwing.

Ook passeer ik het voormalige Bonnefantenklooster. Het klooster werd in 1627 gesticht voor de zusters sepulchrijnen. De naam Bonnefanten zou zijn afgeleid van de manier waarop de zusters werden aangesproken: dames des bons enfants. In 1952 kreeg het Bonnefantenmuseum hier onderdak, maar inmiddels wordt het complex gebruikt door de Universiteit Maastricht. Tegenwoordig is hier onder meer het Studenten Service Centrum gevestigd.

Dit deel van Maastricht laat goed zien hoeveel verschillende perioden van de stadsgeschiedenis op korte afstand van elkaar te vinden zijn. Middeleeuwse stadsmuren, zestiende-eeuwse verdedigingswerken, een zeventiende-eeuws klooster en negentiende-eeuwse stadsuitbreidingen liggen hier vrijwel naast elkaar.

10:30 uur – uitzicht over Maastricht

Al wandelend ben ik bij het Vagevuur aangekomen. Zo heet het straatje tussen het Vrijthof en het Henric van Veldekeplein, waar de Sint-Janskerk staat. Deze kerk valt vooral op door haar hoge, rode toren. Voor € 4 per persoon mag ik naar boven en daar hoef ik niet lang over na te denken. Een uitzichtpunt midden in het centrum past prima in mijn programma van vandaag.

Om boven te komen, moet ik 218 treden beklimmen. Dat klinkt nog redelijk overzichtelijk, maar eenmaal op weg blijkt het toch een stevige klim. De wenteltrap is op sommige stukken behoorlijk smal en tegemoetkomende bezoekers passeren is daardoor niet altijd eenvoudig. Verschillende mensen komen duidelijk hijgend boven. Ik merk zelf ook dat 218 traptreden een stuk meer inspanning kosten dan 218 gewone stappen door de stad.

Eenmaal boven wacht op ongeveer 43 meter hoogte de beloning. Vanaf de toren kijk ik in vrijwel alle richtingen over Maastricht en de omgeving. De daken van de historische binnenstad liggen direct onder me en enkele bekende gebouwen zijn van hieruit gemakkelijk te herkennen. Verder weg zie ik hoe compact het centrum eigenlijk is en hoe snel de bebouwing overgaat in het groen rond de stad.

Bij de uitzichtpunten hangen bordjes waarop staat aangegeven wat er in iedere richting te zien is. Dat maakt het een stuk gemakkelijker om me te oriënteren en de gebouwen en plekken die ik vandaag nog wil bezoeken terug te vinden in het stadsbeeld. Na alle kilometers die ik inmiddels op straatniveau heb afgelegd, is het leuk om Maastricht eens van bovenaf te bekijken.

De klim naar beneden gaat vanzelfsprekend een stuk gemakkelijker. Al blijft het op de smalle trap opletten wanneer er ondertussen nieuwe bezoekers naar boven komen.

11:10 uur – Vrijthof

Na mijn bezoek aan de Sint-Janskerk stap ik het Vrijthof op. Een paar weken geleden zag dit plein er nog totaal anders uit. Toen vonden hier de jaarlijkse concerten van André Rieu plaats en stond een groot deel van het Vrijthof vol met tribunes, podia en andere tijdelijke bouwwerken. Dat was voor mij een van de redenen om mijn 12 uur in Maastricht nog even uit te stellen. Ik wilde het bekendste plein van de stad graag zonder al die tijdelijke constructies bekijken en op de foto zetten.

Nu is het Vrijthof weer grotendeels teruggegeven aan de stad. De terrassen staan klaar voor een warme zomerdag en ik kan het plein eindelijk zien zoals ik het voor ogen had. Vanaf hier heb je een mooi zicht op de Sint-Servaasbasiliek en de rode toren van de Sint-Janskerk ernaast. Samen bepalen deze twee kerken voor een belangrijk deel het aanzicht van deze kant van het plein.

Op het Vrijthof staan ook verschillende beelden die verwijzen naar het Maastrichtse carnaval. Dat volksfeest speelt een belangrijke rol in de stad en de carnavalsfiguren vormen hier een opvallend contrast met de monumentale kerken en historische gevels rondom het plein.

Ik blijf even staan om het geheel in me op te nemen. Dit is zo’n plek die je niet kunt overslaan wanneer je in Maastricht bent.

11:25 uur – Fotomuseum aan het Vrijthof

Aan het Vrijthof bezoek ik het Fotomuseum aan het Vrijthof. Het is geen groot museum, maar de tentoonstellingen zijn daardoor wel lekker overzichtelijk. Je kunt hier in relatief korte tijd behoorlijk wat zien, zonder dat je meteen een halve dag kwijt bent. Met mijn Museumkaart kan ik gratis naar binnen.

Op dit moment draait hier de tentoonstelling My Circus van de Duitse fotograaf Ellen von Unwerth. Haar carrière als fotograaf begon opvallend genoeg pas nadat ze zelf jarenlang als model had gewerkt. Die ervaring voor de camera nam ze mee naar haar werk erachter. Haar foto’s zijn vaak speels, uitgesproken en behoorlijk theatraal. Dat past goed bij de titel van deze tentoonstelling.

Von Unwerth fotografeerde in de loop der jaren een lange lijst bekende modellen en artiesten. Zo zie ik werk met Claudia Schiffer, met wie ze eind jaren tachtig doorbrak, maar ook foto’s van onder anderen Naomi Campbell, Madonna, Rihanna, Lady Gaga, Kate Moss en David Bowie. Vooral de samenwerking met Claudia Schiffer speelde een belangrijke rol in haar carrière. De fotosessies voor Guess maakten Schiffer wereldwijd bekend en vestigden tegelijkertijd de naam van Von Unwerth als modefotograaf.

De tentoonstelling bestaat niet alleen uit foto’s die simpelweg aan witte museumwanden hangen. Een deel van de ruimtes is aangekleed als decor, waardoor het geheel wat speelser wordt. Mijn favoriete ruimte is de door Hanos gesponsorde kamer. Met tijgerprintstoelen, discoballen, flamingo’s, een kunstpalm en andere behoorlijk overdadige decoraties vormt deze kamer zelf bijna een kunstwerk. De foto’s van Von Unwerth passen er uitstekend bij.

Na de historische kerken, stadsmuren en monumenten van vanochtend is dit een aardige afwisseling. Het Fotomuseum aan het Vrijthof is klein genoeg om gemakkelijk in mijn dagprogramma te passen, maar interessant genoeg om er niet zomaar aan voorbij te lopen.

12:00 uur – lunch bij Luster

Aan goede eetgelegenheden en gezellige terrassen geen gebrek in Maastricht. Culinair gezien behoort de stad wat mij betreft tot de absolute top van Nederland. Dat zie je niet alleen aan het enorme aanbod in het centrum, maar ook aan het aantal restaurants dat in de Michelingids wordt genoemd.

Voor de lunch maak ik het mezelf gemakkelijk en zoek ik een plekje op het terras van Luster aan het Vrijthof. Eigenlijk had ik hier voor vanavond gereserveerd, maar logistiek komt het vandaag beter uit om er nu al te gaan eten. Mijn route voert me later verder door de stad en dan is het zonde om vanavond speciaal terug te moeten lopen.

Op de kaart twijfel ik tussen de Japanese sandwich en de ravioli scampi. Allebei zijn het gerechten die je niet op iedere lunchkaart tegenkomt. Uiteindelijk kies ik voor de ravioli. Ravioli bestel ik in Nederland niet zo vaak, terwijl het in Italië juist een van de pastagerechten is waar ik regelmatig voor ga.

Alcohol laat ik deze middag achterwege. Er staan nog genoeg kilometers op het programma en de temperatuur loopt verder op. In plaats daarvan bestel ik een grote fles San Pellegrino, oftewel gewoon lekker koud bruiswater. Even zitten, wat eten en voldoende drinken komt op dit moment precies goed uit.

12:35 uur – verder door het centrum van Maastricht

Na de lunch loop ik verder door het centrum van Maastricht. Mijn eerste stop is Boekhandel Dominicanen, gevestigd in de voormalige Dominicanenkerk. Alleen al vanwege de locatie is dit geen doorsnee boekwinkel. De hoge gewelven en het oude kerkinterieur geven de winkel een uitstraling die je niet snel ergens anders tegenkomt. Zelfs wanneer je geen boek nodig hebt, is het de moeite waard om hier even binnen te lopen.

Via de Grote Staat wandel ik richting het Dinghuis. In dit markante historische gebouw bevindt zich tegenwoordig onder meer het Maastricht Visitor Center. Ik maak van de gelegenheid gebruik om mijn planning voor vandaag even voor te leggen aan iemand die de stad goed kent. Mijn programma is behoorlijk ambitieus en ik wil weten welke onderdelen ik het beste kan laten vallen als ik later vanmiddag in tijdnood kom.

Wanneer ik weer buiten sta, valt me iets grappigs op: de klok op het Dinghuis loopt achter. Geen groot probleem natuurlijk, maar op een dag waarop ik voortdurend de tijd registreer voor dit verhaal, springt zoiets meteen in het oog.

Daarna wandel ik door naar de Markt. Ook hier laat Maastricht zijn Bourgondische kant zien. Rond het plein staan verschillende eetkraampjes waar onder meer poffertjes, Vietnamese loempia’s, wafels en zelfs oliebollen worden verkocht. Daarnaast staan er enkele traditionele marktkramen met groente, fruit en vis.

Midden op het plein staat het stadhuis van Maastricht. Het vierkante gebouw met zijn opvallende toren vormt het duidelijke middelpunt van de Markt. Ik loop er een rondje omheen en vervolg daarna mijn route. Het stadhuis werd in de 17e eeuw gebouwd, tussen 1659 en 1664, naar een ontwerp van de Amsterdamse architect Pieter Post. Het is een goed voorbeeld van Hollands classicisme, met een strakke, symmetrische gevel en een sobere maar statige uitstraling. De hoge toren met carillon geeft het gebouw extra allure en was destijds niet alleen een blikvanger, maar ook een symbool van stedelijke macht en onafhankelijkheid.

13:30 uur – Sphinxkwartier

Vanuit de binnenstad loop ik richting het Sphinxkwartier, een voormalig industriegebied dat de afgelopen jaren een compleet andere invulling heeft gekregen. Oude fabrieksgebouwen zijn hier gecombineerd met horeca, winkels, woningen en culturele voorzieningen. Het voelt daardoor heel anders dan het historische centrum, waar ik het grootste deel van de ochtend heb doorgebracht.

Een van de bekendste onderdelen is de Sphinxpassage. Deze ongeveer 120 meter lange tegelpassage loopt dwars door het Eiffelgebouw. Op bijna 30.000 tegels wordt het verleden van de voormalige Sphinxfabriek in woord en beeld verteld. Foto’s, teksten, reclames en oude productafbeeldingen laten zien hoe belangrijk de aardewerkindustrie lange tijd voor Maastricht is geweest. De passage is daarmee eigenlijk een gratis toegankelijke geschiedenisles in de vorm van een lange muur.

Mijn oorspronkelijke doel in het Sphinxkwartier ligt een stuk hoger. Ik wilde naar Bold Rooftopbar, boven op het Eiffelgebouw. Dat leek me uitstekend passen binnen het thema ‘hoogtepunten van Maastricht’, zowel letterlijk als figuurlijk. Vanaf het dakterras heb je normaal gesproken uitzicht over een groot deel van de stad.

Er is alleen één probleem: het is dinsdag en precies op dinsdag is Bold gesloten. Helaas. Het uitzicht vanaf het dak moet ik dus voor een volgende keer bewaren. Gelukkig maakt de Sphinxpassage het omweggetje naar deze kant van Maastricht nog steeds de moeite waard.

14:10 uur – Bassin

Vanaf het Sphinxkwartier loop ik naar het nabijgelegen Bassin. Deze voormalige binnenhaven past uitstekend bij het industriële karakter van dit deel van Maastricht. Oude pakhuizen en andere bedrijfsgebouwen herinneren aan de tijd waarin hier nog volop goederen werden aangevoerd en opgeslagen. Tegenwoordig hebben veel van die gebouwen een andere functie gekregen en is het Bassin vooral een plek met horeca, woningen en aanlegplaatsen voor boten.

Mijn aandacht wordt getrokken door een grote muurschildering die tussen de industriële bebouwing extra opvalt. Het is precies zo’n detail waardoor dit deel van Maastricht er weer totaal anders uitziet dan de straten rond het Vrijthof en het Onze-Lieve-Vrouweplein. De stad heeft op korte afstand van elkaar verrassend veel verschillende gezichten.

Vanaf het Bassin volg ik de Maasboulevard terug richting het hart van Maastricht. Daarmee kom ik uit bij Mosae Forum, het moderne winkelgebied naast de Markt. Hier vind je vooral bekende modeketens en andere winkels die je ook in veel andere Nederlandse steden tegenkomt.

Interessanter vind ik de architectuur. Mosae Forum is strak en modern vormgegeven, maar voelt niet als een vreemd blok dat zomaar tegen de historische binnenstad is aangezet. De nieuwbouw sluit naar mijn mening behoorlijk goed aan op de omgeving.

14:35 uur – Sint-Servaasbasiliek

Spontaan besluit ik dat de Sint-Servaasbasiliek toch echt in deze dag thuishoort. Qua route is dat niet de efficiëntste keuze, want ik moet teruglopen naar het Vrijthof, waar ik eerder vandaag al ben geweest. Maar als ik een reportage maak over de hoogtepunten van Maastricht, voelt het vreemd om een van de belangrijkste kerken van de stad over te slaan.

Eenmaal aangekomen loop ik eerst bijna een compleet rondje om de kerk. De ingang staat in Google Maps niet heel duidelijk aangegeven en ik kom daardoor aanvankelijk aan de verkeerde kant uit. Heel erg vind ik dat niet. De omweg geeft me de kans om opnieuw foto’s te maken van de naastgelegen Sint-Janskerk. De rode toren staat nu veel beter in het zonlicht dan vanmorgen.

Voor € 7,50 koop ik een toegangsbewijs voor de basiliek. Daarmee krijg ik niet alleen toegang tot het kerkgebouw, maar ook tot de pandhof en de schatkamer. Vooral die combinatie maakt een bezoek uitgebreider dan alleen even de kerk binnenlopen.

De pandhof vormt een rustig binnenplein tussen de historische muren van het complex. Na de drukte op het Vrijthof is het verschil behoorlijk groot. Vervolgens bezoek ik de schatkamer, waar religieuze kunst, relieken en kerkelijke voorwerpen worden bewaard die verbonden zijn aan de lange geschiedenis van de basiliek en Sint Servaas.

Ook in de kerk zelf is genoeg te bekijken. Mijn aandacht gaat onder andere naar de gewelfschilderingen hoog boven me. Samen met de zware zuilen, bogen en verschillende kapellen onderstrepen ze hoeveel geschiedenis hier bij elkaar komt. De basiliek behoort tot de oudste kerken van Nederland en dat voel je tijdens een rondgang door het gebouw.

Mijn spontane omweg kost me wat extra tijd, maar daar heb ik geen spijt van. De Sint-Servaasbasiliek hoort wat mij betreft inderdaad thuis tussen de hoogtepunten van Maastricht.

15:15 uur – Bonnefanten Museum

Via de oostelijke kant van de Maas loop ik richting het Bonnefantenmuseum. Het museum ligt in Céramique en is al van enige afstand te herkennen aan de opvallende architectuur. Vooral de hoge, koepelvormige toren aan de Maas springt eruit. Het gebouw is ontworpen door de Italiaanse architect Aldo Rossi en vormt wat mij betreft zelf al een goede reden om hier even langs te lopen.

Met mijn Museumkaart kan ik gratis naar binnen. Ik heb vandaag geen uren meer over voor een uitgebreid museumbezoek, dus ik besluit vrij gericht door de collectie te lopen. Het Bonnefanten combineert oude kunst met moderne en hedendaagse kunst en is daardoor behoorlijk veelzijdig.

Bij de oude kunst blijf ik onder andere hangen bij werk uit het atelier van Anthony van Dyck. Rond 1618-1619 werden daar vier kleine paneelschetsen van de vier evangelisten gemaakt. Drie daarvan bevinden zich tegenwoordig als langdurig bruikleen in het Bonnefanten. Het zijn geen volledig uitgewerkte schilderijen, maar studies die vermoedelijk als voorbereiding voor ander werk hebben gediend.

Ook de collectie Maastrichts zilver trekt mijn aandacht. Zilversmeden waren vanaf de veertiende eeuw actief in Maastricht. In de presentatie wordt uitgelegd hoe onder meer meestertekens, keurmeestertekens en stadstekens werden gebruikt om de herkomst en kwaliteit van het zilver vast te leggen. Het is zo’n onderdeel waar ik vooraf niet speciaal voor kom, maar waar ik eenmaal binnen toch wat langer blijf kijken.

Op de tweede verdieping verandert het karakter van het museum flink. Hier ligt de nadruk op moderne en hedendaagse kunst. Dat zorgt na de historische schilderijen, religieuze kunst en het zilverwerk voor een groot contrast. Niet alles spreekt me evenveel aan, maar dat hoort voor mij ook bij hedendaagse kunst: soms blijf ik lang bij een werk staan en soms loop ik na enkele seconden alweer verder.

Na mijn bezoek aan het Bonnefantenmuseum loop ik verder door Céramique. Deze wijk laat opnieuw een heel andere kant van Maastricht zien. De brede straten, moderne appartementen en eigentijdse architectuur vormen een sterk contrast met de middeleeuwse binnenstad waar ik eerder vandaag rondliep.

16:10 uur – Maastricht Museum

Het Maastricht Museum bevindt zich in Centre Céramique, het grote moderne gebouw aan Plein 1992 waarin onder meer ook de bibliotheek is gevestigd. Met mijn Museumkaart kan ik gratis naar binnen.

De collectie vertelt de geschiedenis van Maastricht in verschillende periodes. Zo bekijk ik een maquette van de eerste versterkte nederzetting en een oud plan van de vestingstad. Daarbij hangen ook de sleutels van enkele voormalige stadspoorten. Zulke objecten maken de geschiedenis die ik eerder vandaag buiten langs de stadsmuren en poorten zag ineens een stuk tastbaarder.

Een ander deel van het museum draait om glas en keramiek, twee industrieën die lange tijd belangrijk waren voor Maastricht. Dat sluit mooi aan op mijn bezoek aan het Sphinxkwartier eerder vandaag. De geschiedenis is hier dus niet alleen in oude gebouwen terug te vinden, maar ook in producten en industrieën die de stad economisch hebben gevormd. Extra actueel is dat de laatste glasfabriek in Maastricht dit jaar haar deuren heeft gesloten.

Natuurlijk ontbreekt ook het Verdrag van Maastricht niet. Dat verdrag uit 1992 speelde een belangrijke rol in de verdere vorming van de Europese Unie en de invoering van de euro. Daarmee kreeg de naam Maastricht wereldwijd politieke betekenis.

Vijf minuten voor sluitingstijd verlaat ik het museum. Daarna loop ik naar de Albert Heijn aan Plein 1992, waar ik voor € 0,25 een flesje water koop. Ik zou ergens op een terras kunnen gaan zitten, maar daar heb ik op dit moment weinig behoefte aan. Door het warme weer en de vele kilometers die ik vandaag heb gelopen, heb ik vooral dorst. Het flesje is dan ook binnen de kortste keren leeg.

17:20 uur – Stadsbrouwerij Maastricht

Na al het lopen en de musea van vanmiddag heb ik inmiddels trek gekregen in een lekker biertje. En waar kun je dat beter drinken dan op het terras van een brouwerij? Ik wandel daarom naar Stadsbrouwerij Maastricht, aan de Maas.

Ik ga op het terras zitten en bestel daarna een Mergel Wit. Dat lijkt me met dit warme weer precies wat ik nodig heb. Voor € 5,80 krijg ik er eentje en geniet ik van het uitzicht op de Maas.

Op de kaart staat een inhoud van 25 centiliter vermeld, maar ik vraag specifiek om een groter glas. Dat kan gelukkig; de serveerster brengt een 33 cl glas, gevuld met Mergel Wit. Natuurlijk is de prijs dan wel hoger dan die van 25 centiliter. Daar hoor je mij niet over klagen.

Het Mergel Wit is fris en gemakkelijk drinkbaar. Na een dag waarop ik inmiddels flink wat kilometers door Maastricht heb afgelegd, smaakt het koude bier uitstekend.

18:00 uur – diner bij Cinq

Voor het avondeten wandel ik terug naar Cinq, waar ik vanmorgen al een tafel op het buitenterras heb gereserveerd. Na een dag vol wandelen, kerken, musea en andere bezienswaardigheden vind ik het wel prettig om nu lekker in de buitenlucht te gaan zitten. Bovendien heb ik inmiddels behoorlijk trek gekregen.

Ik begin met een Orangina en bestel als voorgerecht de krabsalade met avocado. Een frisse start van het diner, die goed past bij het warme weer van vandaag. Daarna stap ik over op een Peroni. Eén biertje bij het eten moet inmiddels kunnen; het grootste deel van mijn programma zit erop.

Als hoofdgerecht kies ik voor de tournedos met pepersaus. Geen ingewikkelde keuze, maar na een actieve dag heb ik vooral zin in een goed stuk vlees. De combinatie met de pepersaus doet precies wat ik ervan verwacht.

Uiteindelijk komt de rekening uit op € 65,10. Daarmee is dit duidelijk geen budgetmaaltijd, maar Maastricht staat dan ook niet bekend als de goedkoopste horecastad van Nederland. Voor mij vormt het diner bij Cinq een aangename afsluiting van het actieve deel van mijn dag.

19:11 uur – met de trein naar huis

Na het diner is het tijd om Maastricht achter me te laten. Om 19:11 uur stap ik op de trein naar huis. Rechtstreeks naar Roosendaal kan ook op de terugweg niet, dus er staan nog een paar etappes en overstappen op het programma.

Eerst reis ik ongeveer twintig minuten met Arriva naar Sittard. Daar stap ik over voor het langere traject richting Breda. Na een dag waarop ik vrijwel voortdurend heb gelopen, vind ik het inmiddels helemaal niet erg om een paar uur te moeten zitten. De foto’s zijn gemaakt, de musea bezocht en mijn lijst met Maastrichtse hoogtepunten is behoorlijk ver afgevinkt.

In Breda heb ik nog een overstap van ongeveer een kwartier. Daarna volgt het laatste stuk richting Roosendaal. Om 21:33 uur arriveer ik weer op mijn vertrekstation.

Daarmee zit mijn dag in Maastricht erop. Tussen mijn eerste koffie met Limburgse vlaai en de trein naar huis heb ik kerken beklommen, musea bezocht, langs oude stadsmuren gelopen, moderne wijken bekeken en uiteraard ook tijd gemaakt voor goed eten en een Maastrichts biertje. Niet alles wat vooraf op mijn lijst stond is gelukt, maar veel meer had ik in één dag moeilijk kunnen proppen.

Wat ik niet gezien en gedaan heb

Maastricht heeft te veel te bieden om alles in één dag te kunnen zien en doen. Ondanks het stevige tempo moest ik daarom een aantal bezienswaardigheden en activiteiten laten vallen. Vooral voor de Sint-Pietersberg en alles wat daar te zien is, had ik simpelweg meer tijd nodig gehad. Ook een boottocht over de Maas paste uiteindelijk niet meer in mijn programma.

Fort Sint Pieter

Verdedigingswerk op de Sint-Pietersberg dat vanaf het begin van de achttiende eeuw Maastricht moest beschermen tegen aanvallen vanuit het zuiden. Vanaf het fort heb je een goed uitzicht over de stad en het omliggende landschap.

Grotten Noord

Uitgestrekt gangenstelsel in de Sint-Pietersberg dat door eeuwenlange mergelwinning is ontstaan. Tijdens rondleidingen zie je ondergrondse gangen, tekeningen en plekken die in oorlogstijd als schuilplaats en opslagruimte werden gebruikt.

Kazematten
Ondergronds verdedigingsstelsel aan de westkant van Maastricht. De gangen werden tussen de zestiende en negentiende eeuw aangelegd om soldaten zich ongezien onder de vestingwerken te laten verplaatsen.

Natuurhistorisch Museum Maastricht

Museum vlak bij het Stadspark met aandacht voor de geologie en natuur van Zuid-Limburg. Bekend zijn vooral de fossielen uit de mergel, waaronder resten van mosasauriërs die in deze regio zijn gevonden.

ENCI-groeve
Voormalige mergelgroeve aan de zuidkant van Maastricht. Vanaf het uitkijkplatform kijk je uit over de diepe groeve en het omliggende natuurgebied, dat tegenwoordig sterk in het teken staat van natuurontwikkeling.

Boottocht over de Maas

Vanaf Maastricht vertrekken verschillende rondvaarten over de Maas. Een boottocht geeft je een heel ander beeld van de stad en is vooral interessant wanneer je Maastricht eens vanaf het water wilt bekijken.