Nancy ligt in Noord-Frankrijk en is de hoofdstad van de Lorraine oftewel Lotharingen. Nancy heeft een van de mooiste pleinen van heel Frankrijk en de stad staat vol van de art nouveau en art deco gebouwen. De Place de Stanislas staat zelfs op de Unesco-Werelderfgoedlijst. Nancy was jarenlang een twistgebied tussen Duitsland en Frankrijk, maar het hoort sinds de 17e eeuw definitief tot Frankrijk. Deze prachtige stad is erg geschikt voor een korte tussenstop onderweg naar de vakantiebestemming in Frankrijk, Italië of Spanje. Vanaf Nederland ben je er in vier à vijf uurtjes. Net als veel toeristen bezoeken we Nancy onderweg van onze Franse camping naar huis. Omdat we een auto vol met spullen hebben en drie fietsen achterop, slapen we in het Novotel suites hotel. Ze hebben een bewaakte afgesloten parkeergarage waar onze spullen veilig staan. Bovendien lopen we vanaf het hotel in minder dan twintig minuten naar het centrum van de stad. Het centrum van Nancy is niet groot en makkelijk te voet te verkennen.

Ben je met de camper dan kun je parkeren aan het Marne-Rijnkanaal aan de rand van het oude centrum van de stad. Ben je met vouwwagen of caravan, dan is camping Campeole le Brabois aan de rand van de stad een optie. Vanaf hier ben je in ongeveer twintig minuutjes met het openbaar vervoer in het centrum van de stad.

09:00 uur – op pad

We beginnen de dag vanuit ons hotel op de Allée du Chanoine Drioton. We slaan het saaie, dure, ontbijtbuffet van het hotel over en gaan op zoek naar een lekker ontbijtplekje op onze route naar de stad. Via de Rue des Tiercelins steken we het Marne-Rijnkanaal over en lopen zo via de Rue Tapis Vert onder de oude stadspoort van Nancy door. Nancy werd gesticht rondom het middeleeuwse kasteel van Gerard van d’Alsace die de stad tot hoofdstad van Lotharingen maakte. Tussen de 11e en 18e eeuw hoort de stad afwisselend bij het Heilige Roomse Rijk (Duitsland) en Frankrijk. De strategische positie van de stad en het hertogdom Lotharingen maakte het tot regelmatig strijdtoneel. Nancy werd, net als veel andere steden in de 17e eeuw onderhanden genomen door de bouwmeester van Lodewijk de XIV, Vauban. De grote stadsmuren en wallen zijn inmiddels verdwenen, maar de stadspoorten kun je nog steeds terugvinden in de stad.

Tegenover de kerk zit een bakker waar heerlijke geuren naar buiten komen. Hier kopen we een lekkere koek. We ontbijten op de trappen van de kathedraal. Het is nog vroeg in de stad en de straten beginnen pas net een beetje tot leven te komen. Dat is fijn. De Rue Saint George is overdag erg druk, in de rust van de ochtend hebben we meer kans de straat goed te bekijken. We bekijken even snel de kathedraal, die is niet zo heel erg bijzonder, en vervolgen dan onze weg.

09:30 uur – art nouveau of art deco?

Nancy staat bekend om zijn art deco en art nouveau bouwwerken. De School van Nancy is zelfs een zeer bekende art nouveau stroming. Omdat het ons niet helemaal duidelijk is wat nu precies het verschil is googelen we even. Hoewel je het niet zou denken is art nouveau de oudste van de twee stromingen en ontstond zo aan het einde van de 19e eeuw. Art nouveau kunstwerken nemen de natuur als voorbeeld en proberen die ook waarheidsgetrouw af te beelden. Er zijn dus veel natuurelementen terug te vinden in de gebouwen en kunstwerken. Art deco is iets jonger, begin 20e eeuw en vindt de vorm juist weer belangrijker. Veel gestileerde vormen, symmetrie en geometrische vormen. Kort samengevat; de gebouwen die mooie smeedijzeren hekwerken hebben met veel blaadjes en bloemen zijn art nouveau, de gebouwen met veel stilistische vormen zijn art deco.

Vooral in en rondom de Rue Saint George gaan we het verschil ontdekken.

In het eerste deel vinden we vooral veel art nouveaugebouwen. Vergeet niet om even rechts de Sint Julienstraat in te kijken, voor je weer verder loopt op de Rue Saint George. Een klein stukje verder is het bankgebouw van credit Lyonnais. Hier moet je echt even binnen kijken. Het glazen dak van de bank is een typisch voorbeeld van art nouveau. Glas in lood in de vorm van takken en bladeren vormen een kunstwerk rondom het teken van de bank. Schuin tegenover de bank is een oude apotheek. Deze is juist weer een mooi voorbeeld van art deco. De gevel is versierd met mozaïek in mooie geometrische vormen.

Tegenover de pharmacie zit een echt Frans koffietentje. We hebben nog geen koffie op en stoppen dus even op onze route voor een kopje. Vanuit hier hebben we mooi uitzicht op de apotheek. Nadat we afgerekend hebben gaan we de Rue Saint Dizier in. We blijven aan de linkerkant van de weg lopen, zodat we mooi zicht hebben op de twee mooi art nouveau gebouwen aan de overkant. Ook hier zien we weer de natuurlijke vormen die een ingang vormen.

10:15 uur – Marché Couvert

We lopen de overdekte markt in. Frankrijk staat bekend om al zijn culinaire hoogstandjes en dat is aan deze markt goed te zien. Overal zijn standjes met heerlijke kazen. Ook de slager heeft de meest bijzondere producten in zijn vitrine liggen die je meestal in Nederland niet zo snel ziet. Konijnen met kop eraan, kippen met de klauwen. Er wordt op de markt van alles verkocht. We lopen even langs een bontgekleurde uitstalling van groenten. De courgettes hier zijn enorm. Via de achterkant van de markt gaan we weer naar buiten en komen terecht op het Charles III-plein.

10:30 uur – Place Charles III

Aan het zonnige plein zijn verschillende terrasjes te vinden en de oude San Sebastiaan kerk. Deze kerk is gebouwd in dezelfde tijd als het mooie Stanislasplein, waar we later naar toe zullen lopen. We kijken even de kerk binnen en gaan rechts naast de kerk de straat in. Als we aan het einde van deze straat rechtsaf slaan komen we de Passage Blue tegen. Deze lijkt heel modern van de buitenkant, maar is in werkelijkheid bijna een eeuw oud. Met de mozaïek en blauwe staalconstructie een voorbeeld van art deco. In de passage zijn enkele leuke kleine winkeltjes te vinden.

Aan het einde van de passage slaan we rechtsaf en aan het einde van de straat gaan we weer links. Hier staat een erg tof art nouveau gebouw in felblauw. Het is een oude zadenwinkel en stamt uit 1901.

We lopen verder richting het pleintje en ook hier vinden we weer diverse toffe art nouveau gebouwen. Het gebouw van BNP Paris Bas erg bijzonder. We slaan rechts af richting de protestantse kerk en gaan de rue Chanzy in. Hier loop je opnieuw op af een art nouveau gebouw, het Centrum voor de Commercie. Vooral de entree is erg bijzonder. We gaan naast het gebouw links de straat in. We nemen even een kijkje bij de skateboarders op het stationsplein en werpen alvast een blik binnen bij Brasserie Excelsior. Hier dineren we vanavond. Ooit stond het gebouw op de nominatie voor de sloop vanwege de herinrichting van het plein. Gelukkig is het bespaard gebleven en is het pand en interieur inmiddels beschermd monument. Bij Excelsior gaan we rechtsaf. We lopen richting de Porte de Stanislas.


Deze poort stamt uit dezelfde tijd als het prachtige Place de Stanislas en was een van de vier toegangspoorten van de stad. We lopen de poort voorbij en slaan de Rue de Serre in naar de Place Carnot. Op dit grote plein vind je, naast grote koopmanshuizen ook een hoop universiteitsgebouwen. De universiteit van Nancy stamt uit de 16e eeuw en werd opgericht door de Charles de III. Tegenwoordig is het de Universiteit van Lorraine. Vanaf het statige plein slaan we rechtsaf de Rue Saint-Michel in. Hier komen we in het echt oude middeleeuwse deel van de stad. Als we linksaf de Rue Rouillet in slaan lopen we voorbij een van de mooiste hotels van de stad; hotel Houssonville. Vooral de binnenplaats van dit prachtige renaissance gebouw is erg bijzonder. Het huis werd gebouwd in 1528 en sinds 2004 is het een 4-sterren hotel.

We houden links aan en lopen verder via de Rue des Loups en gaan dan rechtsaf de Rue Haute Bourgeouis in. We lopen nu richting het Bichat plein. Hier kun je als je de Rue des Frères inslaat de funderingen nog zien van de oude stadswallen.

Aan het einde van deze straat slaan we rechtsaf en we lopen richting de Porte de Citadelle. Deze oude stadspoort stamt uit 17e eeuw en werd gebouwd door Karel III. De poort was onderdeel van een dubbele verdedigingsstructuur. Als we ons omdraaien zien we namelijk de Porte de la Graffe liggen. Deze lopen we onderdoor, terug naar het centrum van de stad. De Grande Rue is een van de leukste straten van Nancy. Er zijn fijne restaurants en mooie terrassen. We strijken net naast de poort neer op een terras voor een kopje koffie. Dat hebben we na deze lange wandeling wel verdiend.


12:30 uur – lunch, brasserie des Frères Marchand

De Fransen lunchen tussen 12.00u en 14.00u. Gisteren merkte we in de stad al dat er maar weinig zaken na die tijd open zijn. De meeste restaurants en brasseries zijn tussen de lunch en diner gewoon gesloten. Dus gaan we braaf op tijd aan de lunch. Het terras van restaurant Des Frères Marchand aan de Grand Rue ziet er wel erg aanlokkelijk uit. Het restaurant staat bekend om zijn regionale specialiteiten en zijn verschillende kazen. Het restaurant heeft het record voor de meeste verschillende kazen op zijn naam staan. We slaan de kaas over, maar gaan voor heerlijke mossels en het menu van de dag; een flammenkuche op speciale wijze met mozzarella en tomaat. Daar hoort natuurlijk een glaasje wijn bij. De bediening is erg vriendelijk en correct en het eten komt al snel op tafel. De mosselen zijn heerlijk, de flammenkuche fantastisch. Alles is lekker vers en de flammenkuche is prachtig mooi knapperig gebakken in de houtoven. Hoewel we eigenlijk geen ruimte meer hebben voor een toetje gaan we toch voor de specialiteit van het huis; fontainebleau met bosbessen. We krijgen bij mijn dessert twee extra lepels en dat is maar goed ook. Man en dochter snoepen net zo hard mee. Het is echt heerlijk! Fontainebleau is een soort hangop van regionale kwark die wordt opgeklopt met een beetje slagroom. De verse bosbessen en bosbessenjam maken het helemaal af. Na dit heerlijke toetje is het tijd om weer verder te gaan. We lopen verder de Grand Rue af.

13:30 uur – Paleis van de Hertogen van Lorraine

Het paleis, dat stamt uit de 15e eeuw en eeuwenlang de residentie was van de hertogen van Lorraine, wordt helaas gerenoveerd. We kunnen er niet in en missen hierdoor het museum van de geschiedenis van Lorraine.  Wel mogen we even de naastgelegen kerk bezoeken. En dit is zeker de moeite waard. De kerk van Saint-François-des-Cordeliers werd in de 15e eeuw gebouwd als onderdeel van een klooster. Het klooster is allang verdwenen, maar de kapel staat er nog steeds. Tegenwoordig vindt men er de graven van de hertogen van de Lorraine. Erg mooi is de binnenkant van de koepel in het dak en het glas in lood in de voorgevel. We lopen verder de Grand Rue af richting de Place de la Carrière.

13:50 uur – Place de la Carrière

Het prachtige Place de Carrière werd gemaakt in de 16e eeuw. Dit is nog goed te zien aan de herenhuizen die het plein met de twee bomenrijen sieren. Het pronkstuk van het plein is het paleis van het gouvernement. Dit plein staat net als het Stanislasplein op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Dit plein werd ooit aangelegd als plaats voor toernooien en steekspellen met paarden. Tegenwoordig is het plein met zijn bomen een rustige plaats in de stad. Via de Héréboog lopen we de Place de Stanislas op.

13:55 uur – ijs!

Als we net onder de Héréboog door zijn zien we aan de linkerkant wel een hele bijzondere ijswinkel. Bij Amorino maken ze van je ijsje een waar kunstwerk. Met ijsspatels maken ze van drie verschillende smaken naar keuze een bloemetje van je ijsje. Het hart wordt gevormd door een verse macaron. Het ijsje is bijna te mooi om op te eten.

14:00 -uur –  Place de Stanislas

Dit is toch echt wel het hoogtepunt van de dag. Wat een prachtig plein. Koning Stanislas was de koning van Polen en kwam in Frankrijk terecht nadat hij in Polen was weggejaagd. Zijn dochter was getrouwd met de koning van Frankrijk. Tijdens de onderhandelingen die na de oorlog plaatsvonden werd Stanislas benoemd tot Hertog van Lotharingen, de Lorraine. Wel met de afspraak dat na zijn dood de Lorraine weer terug zouden komen bij Frankrijk. Zijn schoonzoon hoopte zo in een goed blaadje bij zijn schoonvader te komen. Koning Stanislas maakte van Nancy de prachtige stad die het vandaag de dag is. Hij gaf opdracht voor het maken van het plein. Architect Emmanuel Héré ontwierp het plein. PLace de Stanislas is symmetrisch opgebouwd met het stadspaleis in het midden. Aan beide zijkanten zijn dezelfde gebouwen gezet die tegenwoordig dienstdoen als hotel, opera, museum en café. Vooral de vergulde smeedijzeren hekken bij de diverse ingangen van het plein geven het plein zijn allure. In het midden staat een beeld van koning Stanislas. In beide hoeken vind je prachtige fonteinen met allegorische figuren. Het plein heeft een symmetrisch lijnenspel als bestrating waardoor het plein nog groter lijkt. Lange tijd was het plein wat vervallen, maar sinds 2005 is het helemaal opnieuw opgeknapt en heraangelegd. En dat is te zien. Het plein is een van de mooiste pleinen van Frankrijk.

14:10 uur – museum van de schone kunsten

Het museum van de schone kunsten is gelegen aan de Stanislasplein en heeft een mooie collectie kunstwerken van de 14e tot en met de 21e eeuw. We starten helemaal boven in het museum. Het museum is chronologisch opgebouwd en van boven naar beneden kom je alle kunststromingen tegen die door de eeuwen heen populair geweest zijn in Frankrijk. Naast diverse lokale kunstenaars hangen er ook werken van Vlaamse en Hollandse meesters, uiteraard in het gedeelte van de 17e eeuw. Het mooiste gedeelte van het museum, voor ons, was het gedeelte op de begane grond en de kelder. Op de begane grond zijn de meesterwerken te zien van de 19e en 20e eeuw. Je vindt er werken van Manet, Rodin, Monet en Gaugain. Maar vooral de collectie glaswerk in art nouveau en art deco stijl is indrukwekkend. Voor dit deel moet je afzakken naar de kelder, waar ook resten van de oude vesting liggen. In een donkere ruimte word je verrast door erg bijzonder glaswerk in de meest exotische vormen en kleuren. Het is een wonder dat dit twee verwoestende oorlogen, die toch ook in Nancy heel wat schade aanrichtten, heeft kunnen overleven. Het zijn stuk voor stuk prachtige vazen, glazen, schalen, lampen in kleurrijk glas. Hier kun je duidelijk het stijlverschil zien tussen het art nouveau en art deco. Naast de collectie krijg je middels een korte film wat uitleg over hoe het glas gemaakt wordt. Na nog een korte blik op de moderne kunst, o.a. een stoel van rietveld, gaan we weer naar buiten.

15:30 uur – terras op de Place de Stanislas

Na het museumbezoek hebben we behoefte aan een drankje en we strijken neer op een van de terrasjes aan de Place de Stanislas. Het leuke aan de “Place Stan”, zoals de inwoners van Nancy het noemen, is dat het een doorgaans weg is voor de voetgangers van de stad. Het plein is een autoloos verkeersknooppunt wat ervoor zorgt dat het een constant komen en gaan is van mensen, niet alleen toeristen. Hierdoor is er altijd wel wat te zien op het plein. Het is heerlijk om met een koud biertje de drukte van de stad voor je terras voorbij te zien trekken.

16:00 uur – Parc de la Pépinière

We verlaten het plein links van de opera en lopen zo het gezellige Parc de la Pépinière in. Dit park is echt zo’n fijn stadspark wat je in meerdere grote Franse steden aantreft. Het is er gezellig druk. Overal zitten mensen in het gras, te genieten van de zon, lekker picknicken. Er wordt hardgelopen, gesport in de buiten gym en naar hartenlust gespeeld door de kleintjes. We gaan richting de grote fontein in het midden van het park en lopen even langs het kleine dierenparkje dat in het park zelf zit. Er is een verblijf met verschillende soorten eenden, pauwen en kippen en er loopt een ezel rond. Dit deel heeft duidelijk een opknapbeurt nodig. Enkele hokken staan helemaal leeg en op een oude apenrots leven wat bavianen. Het geheel toont wat sneu, maar dat zal de kleintjes die zich vergapen aan de apen een zorg zijn. Naast het dierenverblijf staan een aantal draaimolens. Mocht je met kleinere kinderen de stad bezoeken dan is dit park zeker een aanrader om even lekker uit te razen aan het einde van de dag. Het park heeft ook een eigen brasserie met terras.

Via de Rue de 26e Regement Infanterie verlaten we het plein. We steken de straat over bij het mooie blauwe restaurant Chez Vassili en lopen de Rue de Lecreux in om via het Marne-Rijnkanaal terug te keren naar ons hotel. We gaan ons even opfrissen voor het diner.

19:00 uur – restaurant Excelsior

Dit restaurant is een monument op zich. Wat een plaatje! De buitenkant van het gebouw is in strakke art nouveau stijl. Een mooi gebouw, maar pas als je binnen kijkt, zie je waarom het op de monumentenlijst staat. Sinds de opening in 1911 is er amper wat verandert aan de brasserie. Alles in het restaurant is nog zoals vroeger. Het gehele restaurant heeft zijn oude art nouveau interieur behouden. En, omdat het als geheel ontworpen is, is het een fantastisch voorbeeld van de art nouveau school van Nancy. Het plafond is een spectaculair soort gewelf met allerlei ranke vormen van blaadjes en golven. De kroonluchters zijn in stijl, het glas in lood in de ramen zorgt voor een sfeervolle lichtinval en zelfs het meubilair is nog uit 1911. Het is alsof je zo de belle époque binnenstapt.

De brasserie is gespecialiseerd in fruit de mère, oesters, kreeft, krab en verschillende soorten schelpdieren. Je kunt diverse soorten schotels, variërend in prijsklasse bestellen. We nemen er eentje met kreeft, krab, langoustines, garnalen en wulken. Daarnaast bestellen we nog wat oesters. De brasserie heeft, als je binnenkomt, een heuse oesterbar met een groot assortiment aan verschillende soorten oesters. Die moeten we natuurlijk ook even proberen. Onze dochter van elf gaat voor het menu gourmand l’enfant. Bij de kindermenu’s staat ook gewoon friet en knakworst, maar onze dochter kiest voor de zalm met groene groentes.

Het eten is heerlijk. Uiteraard gebracht door de vriendelijke ober, die keurig in het zwart wit gekleed is. Bij het kindermenu hoort ook een heel mooi toetje. Een chocoladecakeje wat nog zacht is aan de binnenkant met zelfgemaakt ijs en lekkere vanille saus. Wij gaan voor een klassieker onder de toetjes; crèpe susette. Deze worden hier, zoals je mag verwachten in zo’n klassieke zaak, aan tafel geflambeerd met Grand Marnier. Het geheel is fantastisch en na een kopje koffie rollen we met volle buiken terug naar de Place de Stanislas.

21:15 uur – cocktails bij het Grand Hotel

Het Grand Hotel de Nancy vind je, uiteraard, op de Place de Stanislas. Het is een van de vier prachtige gebouwen aan de zijkant van het plein en bestaat dus ook al sinds de 18e eeuw. Het hotel heeft al die eeuwen zijn charme weten te bewaren. Het barokke interieur, het dikke tapijt en zware gordijnen heeft nog altijd wat van die oude grandeur. Het hotel heeft, zoals dat een goed Grand Hotel betaamd, een hele mooie en sfeervolle cocktailbar die goed bekend staat. Omdat het heerlijk weer is, nemen we plaats op het terras. Zo hebben we ook direct een mooi plekje voor het bekijken van de lichtshow.

We bestellen bij de vriendelijke ober een “Old Fashioned”, een klassieker onder de cocktails. Deze weten ze hier dan ook erg goed te maken. Voor wie niet zo van cocktails houdt, is er ook een uitgebreide wijnkaart, zoals dat natuurlijk in Frankrijk bij zo’n Grand Hotel hoort.

22:45 uur – Lichtshow op de Place de Stanislas

Vanaf ons plekje op het terras van het Grand Hotel hebben we een prachtig uitzicht op het plein en de lichtshow. Het is inmiddels een heel stuk drukker geworden en honderden mensen wachten op de start van de show. Klokslag kwart voor elf start deze. Dit jaar is het thema het 100-jarig bestaan van de opera van Nancy. Het publiek op het plein wordt getrakteerd op een prachtig afwisselend spektakel van licht en geluid. Op de mooie oude gebouwen van het plein wordt met kleur en projecties een fantastisch schouwspel gemaakt dat ruim een half uur duurt en geen moment verveelt. We komen ogen en oren te kort. Vogels vliegen over de gevels van de gebouwen voorbij, mensen wandelen over de daken, de ramen krijgen honderdduizend verschillende kleuren en dat alles op bijpassende muziek. Met als thema de opera, komt ook de verwoestende brand in de vorige eeuw voorbij en vele componisten. De hele zomer lang, iedere dag, worden deze projecties gehouden. In de maanden juli en augustus om kwart voor elf en tot 15 september om kwart voor 10.

Na de show lopen we met de rest van het publiek het plein af richting ons hotel. Wat een heerlijke dag! Nancy is een perfecte plek voor een korte stop. Even uit de auto, weg van de snelweg genieten van al het moois dat de stad te bieden heeft. Je kunt het ook allemaal in een dag bekijken, maar wil je meer, dan is de stad ook prima voor een korte citybreak. Met zijn prachtige musea is er meer dan genoeg te zien als je langer wilt blijven.

Meer tips voor Nancy:

Musée L’ecole de Nancy. Dit museum is gespecialiseerd in art nouveau kunst. Het is gevestigd in het voormalige huis van Eugene Corbin. De kamers van het huis zijn nog compleet in stijl ingericht. Ook de tuin van het museum is schitterend.

Het aquarium van Nancy werd verbouwd toen wij er waren, maar is in de herfst 2019 weer geopend.

De Jardin Godron ligt achter het aquarium en is een groene oase van rust in de stad.

De Place de Alliance is een prachtig plein, wat net als de Place de Stanislas op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat.

Nancy heeft nog oude thermale baden, wil je na je stadswandeling tot rust komen dan is het hier fijn toeven. De baden zijn nog helemaal in art nouveau stijl.